اثر بسترهاي كشت بر برخي صفات مورفولوژيكي و فيزيولوژيكي دو رقم ريحان در سيستم آكواپونيك

انواع مختلفي از تكنيك هاي كشت بدون خاك در توليد محصولات كشاورزي توسعه يافته اند از جمله سيستم هاي كشت هيدروپونيك و آكواپونيك. سيتم كشت آكواپونيك تلفيقي است از توليد آبزيان و هيدروپونيك كه در آن از فضولات ماهي در تغذيه ي گياهان استفاده مي‌شود. هدف از انجام اين تحقيق مقايسه‌ي برخي صفات مورفولوژيكي، فيزيولوژيكي و عملكرد دو رقم ريحان ’سبز‘ و ’بنفش‘ تحت تأثير بسترهاي مختلف در سيستم كشت آكواپونيك بود. اين تحقيق براساس طرح آزمايشي فاكتوريل بر پايه طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در يك گلخانه ي تحقيقاتي در زنجان انجام شد. تيمارها شامل: ده بستركشت كوكوپيت، پرليت، ماسه، پوكه معدني، و مخلوط50 درصد (كوكوپيت و پرليت، كوكوپيت و پوكه معدني، كوكوپيت و ماسه، پوكه معدني و ماسه، پوكه معدني و پرليت، ماسه و پرليت)، و دو رقم ريحان (’سبز‘ و ’بنفش‘) بود. پس از گذشت 4 ماه برخي صفات رشدي ريحان مورد ارزيابي قرار گرفت. براساس نتايج تجزيه واريانس برهم كنش متقابل رقم × بستر كشت بر صفات تعداد گره، وزن خشك اندام هوايي، وزن خشك ريشه، سطح برگ، تعداد برگ، وزن تر ريشه و ارتفاع گياه معني دار شد. اثر متقابل رقم × بستر بر صفات فيزيو فيتوشيميايي شامل كلروفيل a، كلروفيل كل و آنتوسيانين داراي اثر معني دار در سطح احتمال 1 درصد بود اما بر صفات كلروفيل b و كاروتنوئيد اثر معني داري را نشان نداد. در اين تحقيق بيشترين مقدار صفات رشدي ارقام ريحان در بستر كشت تركيبي پرليت و كوكوپيت به دست آمد. رقم ريحان ’بنفش‘ در بسياري از صفات از رشد بيشتري نسبت به رقم ريحان ’سبز‘ در سيستم كشت آكواپونيك برخوردار بود. به طور كلي بسترهاي كشت حاوي پرليت و كوكوپيت از رشد مطلوب تري نسبت به ساير بسترهاي كشت برخوردار بودند و در بسترهاي ماسه و پوكه معدني ارقام ريحان رشد كمتري را نشان دادند.