اثر پايه و تلقيح با قارچ ميكوريزا بر رشد، عملكرد و كيفيت ميوه خيار گلخانه‌اي در شرايط كشت بدون خاك

به‌منظور بررسي اثر پايه و تلقيح با قارچ ميكوريزا بر رشد و عملكرد خيار گلخانه اي در شرايط كشت بدون خاك، آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار، در گلخانه گروه علوم باغباني دانشگاه تبريز اجرا گرديد. فاكتور اول با دو سطح، پيوند خيار رقم ’ناگين‘ روي پايه كدوي ’شينتوزا‘ و رقم ’ناگين‘ غير پيوندي همزيست با قارچ ميكوريزا Diversispora versiformis، همچنين، عدم تلقيح با قارچ ميكوريزا به‌عنوان فاكتور دوم بود. نتايج بدست آمده نشان داد اثر پايه و قارچ ميكوريزا بر صفات كمي خيار معني‌دار بود. بطوري‌كه پايه شينتوزا تلقيح شده با قارچ ميكوريزا بيشترين تأثير را بر افزايش رشد رويشي، افزايش عملكرد تك بوته داشت. عملكرد در اين تيمار با 2115.6 گرم در بوته بيشترين عملكرد ميوه و گياهان شاهد غير پيوندي و فاقد ميكوريزا با توليد 1569.6 گرم در بوته كمترين عملكرد ميوه را به خود اختصاص دادند. كه حدود 34 درصد نسبت به شاهد غير پيوندي و فاقد ميكوريزا افزايش عملكرد را نشان مي‌دهد. همچنين در تيمار گياهان پيوندي و تلقيح شده با قارچ ميكوريزا، صفات كيفي ميوه از جمله Ec عصاره ميوه، ظرفيت آنتي اكسيداني و محتواي مواد جامد محلول (TSS) ميوه افزايش يافت. در ضمن ساير صفات كيفي ميوه از جمله pH و فنل كل ميوه، سفتي بافت ميوه، اسيديته قابل تيتراسيون ميوه معني دار نبود. بنابراين كاربرد قارچ ميكوريزا بر روي پايه شينتوزا براي توليد خيار گلخانه اي در شرايط كشت بدون خاك در بستري از پيت ماس و پرلايت به نسبت 2:1، به‌عنوان يكي از راهكارهاي مؤثر در بهبود عملكرد محصول گلخانه اي پيشنهاد مي گردد.