بررسي اثر سه گونه قارچ مايكوريزا آربوسكولار بر برخي خصوصيات فيزيولوژيكي و رشدي دانهال‌هاي هلو تحت شرايط تنش خشكي

از آنجايي‌كه ايران يكي از مناطق خشك و نيمه‌خشك جهان است و با توجه به اهميت فراوان آب در كشاورزي، انجام تحقيقاتي براي مقابله با تنش خشكي به‌منظور توليد محصولات باكيفيت‌تر بسيار حائز اهميت است. در اين راستا، اين مطالعه با هدف بررسي تأثير سه گونه قارچ مايكوريزا آربوسكولار بر برخي ويژگي‌هاي مورفولوژيكي و فيزيولوژيكي نهال‌هاي هلو در شرايط تنش خشكي انجام شد. قارچ هاي مايكوريزا آربوسكولار با ريشه گياهان مختلف همزيستي دارند و تأثير گسترده اي بر رشد آن ها دارند. اين قارچ ها در استقرار اوليه گياه در شرايط خشكي مؤثر هستند. قارچ هاي مايكوريزا آربسكولار با افزايش رشد و جذب عناصر غذايي به ويژه فسفر، مقاومت گياه را در برابر كم آبي افزايش مي دهند. به منظور بررسي اثر سه گونه قارچ مايكوريزا آربوسكولار بر برخي خصوصيات دانهال هاي هلو تحت شرايط تنش خشكي، آزمايشي به صورت فاكتوريل دو عامله در قالب طرح بلوك كامل تصادفي در سه تكرار اجرا گرديد. فاكتورهاي آزمايش شامل: تنش خشكي در چهار سطح (40، 60، 80 و 100 درصد ظرفيت مزرعه) به عنوان فاكتور اول و كاربرد قارچ مايكوريزا در 14 سطح (سه گونه قارچ مايكوريزا شامل Glomus mosseae، Glomus intraradices و Glomus hoi در غلظت هاي مختلف، مخلوط اين سه گونه هر كدام در سه غلظت (75، 100 و 125 گرم در گلدان) به همراه كود شيميايي (100 گرم سوپر فسفات تريپل به ازاي هر گلدان) و تيمار كود شيميايي (بدون قارچ مايكوريزا) و شاهد (بدون كود شيميايي و قارچ مايكوريزا) به عنوان فاكتور دوم بودند. نتايج نشان دادند كه در شرايط تنش خشكي، مقادير حجم ريشه، شاخص سبزينگي، فلورسانس كلروفيل، نشت يوني برگ، كلونيزاسيون ريشه و فسفر برگ كاهش يافتند. بعلاوه، با افزايش شدت تنش (40 درصد ظرفيت مزرعه)، صفات مورد مطالعه تحت تأثير منفي بيشتري قرار گرفتند. با توجه به نتايج به‌دست‌آمده در اين آزمايش، استفاده از قارچ هاي مايكوريزا (G. mosseae و G. intraradices) در كاهش اثرات تنش خشكي مؤثر بودند. هم چنين، استفاده از اين قارچ ها اثر مثبتي بر كاهش نشت يوني برگ در شرايط كم آبي شديد داشتند. با توجه به نتايج اين آزمايش، بهترين تيمار مربوط به قارچ مايكوريزا گونه G. mosseae بود و بيشترين تأثير را در كاهش اثرات منفي تنش به جاي گذاشت.