تأثير نانوورقه گرافن‌اكسيد بر پرآوري و ريزغده‌زايي درون شيشه‌اي در سيب‌زميني رقم آگريا

گرافن، نوع جديدي از نانومواد برپايه كربن است كه داراي خواص فيزيكي منحصر به فرد بوده و كاربردهاي بيولوژيكي بالقوه مهمي دارا مي‌باشد. نانوورقه گرافن‌اكسيد (NGO) پتانسيل زيادي در جهت بهبود عملكرد گياهان در زمينه‌هاي مختلف نشان داده است. از تكنولوژي توليد ريزغده نيز به‌عنوان ابزاري براي كاهش زمان لازم به‌منظور توليد منابع اقتصادي ‌گياه، افزايش كيفيت غده‌هاي بذري و توليد ريزغده در تمام طول ‌سال استفاده مي‌شود. هدف از اين مطالعه ارزيابي تأثير NGO بر بهبود پرآوري و ريزغده‌زايي سيب‌زميني رقم ̓آگريا̒ در شرايط درون‌شيشه‌اي بود. بدين منظور ريز نمونه‌هاي تك گره حاصل از گياهچه‌هاي درون شيشه‌اي عاري از ويروس روي محيط كشت موراشيگ و اسكوگ تغيير يافته (MS)، داراي چهار غلظت نانوورقه گرافن‌اكسيد (NGO) (صفر، 25، 50 و 75 ميلي‌گرم بر ليتر) در قالب طرح كاملا تصادفي با چهار تكرار كشت و نگهداري شد و شاخص‌هاي پرآوري يادداشت‌برداري شد. سپس ريز نمونه‌هاي تك گره به محيط‌كشت MS با چهار غلظت NGO (صفر، 25، 50 و 75 ميلي‌گرم بر ليتر) انتقال يافت و به مدت دو ماه در شرايط تاريكي كامل نگهداري شدند، سپس شاخص‌هاي توليد ريز‌غده اندازه‌گيري شد. نتايج آزمايش نشان داد كه غلظت‌هاي مختلف NGO در هر دو مرحله پرآوري و ريز غده‌زايي، تأثير معني‌داري بر روي همه صفات داشت. بين غلظت‌هاي مختلف NGO، 75 ميلي‌گرم برليتر غلظت ايده‌آل براي برخي از صفات پرآوري از جمله طول و عرض ‌برگ و وزن‌ترگياهچه بود. تعداد برگ و ظهور شاخساره نيز به‌ترتيب در غلظت‌هاي 50 و 25 ميلي‌گرم بر ليتر NGO تحت تأثير اثرات مثبت آن قرار گرفتند. كاربرد 25 ميلي‌گرم بر ليتر NGO، بهترين غلظت براي تمام صفات ريزغده‌زايي بجز وزن ريزغده بود. اگرچه اين آزمايش بدون استفاده از تنظيم‌كننده‌هاي رشد انجام شد اما افزودن NGO به محيط‌كشت موجب افزايش عملكرد پرآوري و ريزغده‌زايي گرديد. نتايج اين پژوهش نشان داد، غلظت‌هاي 50 و 75 ميلي‌گرم بر ليتر NGO ايده‌آل‌ترين غلظت براي مرحله پرآوري و 25 ميلي‌گرم بر ليتر NGO مطلوب‌ترين در مرحله ريزغده‌زايي مي‌باشند. بنابراين مي‌توان NGO را به‌عنوان ابزاري براي ريزازديادي كارآمد و افزايش كميت و كيفيت غده‌هاي بذري سيب زميني استفاده كرد.