دستوري‌شدگي ساخت آينده در برخي زبان‌هاي ايراني

يكي از عوامل دروني دگرگوني‌هاي زباني فرايند دستوري‌شدگي است و منظور از آن اعطاي ماهيت يا نقشي دستوري به واژه‌اي است كه پيش‌تر آزاد و مستقل بوده‌است. بررسي‌هاي تاريخي بيانگر آن است كه اكثر فعل‌هاي كمكي در بسياري از زبان‌هاي دنيا قبلاً فعل واژگاني بوده‌اند و كاربرد ثانوي آنها در نقش فعل كمكي نتيجۀ موردي از دستوري‌شدگي با عنوان معين‌شدگي است. اين مقاله با بررسي شواهد و نمونه‌هايي از برخي از زبان‌هاي ايراني ميانه و نو، به‌ويژه زبان‌ها و گويش‌هاي مركزي ايران، مشخص مي‌سازد كه به موازات و مشابه با آنچه در تحولِ زبان فارسي ميانه به نو رخ داد و فعل واژگاني «خواستن» با تبديل شدن به فعل كمكي براي بازنمايي مفهوم آينده مورد استفاده قرار گرفت، در اين زبان‌ها نيز فعل جعلي «كاميدن» دستخوش تغيير شده و به فعل كمكي آينده‌ساز تغيير يافته‌است. ولي با اين تفاوت اساسي كه در اين زبان‌ها فعل مذكور با از دست دادن كاربرد واژگاني خود به عنوان يك واژۀ مستقل، به‌طور كامل به فعلي كمكي يا در مواردي حتي به ادات كمكي تبديل شده‌است.