انگيزش در اصطلاحات علمي: مطالعۀ موردي ‌واژه‌هاي فيزيك مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسي

ارتباط ميان مفهوم علمي و واژۀ مبيّن آن از يك طرف و ارتباط ميان همان واژه در زباني مانند فارسي و معادل انگليسي آن از طرف ديگر، دو بُعد مربوط به مسئلۀ انگيزش اصطلاحات است كه در اين مقاله به‌ترتيب تحت عنوان «انگيزش درون‌زباني» و «انگيزش بينازباني» مورد بررسي قرار خواهد گرفت. انواع انگيزش درون‌زباني عبارت‌اند از: آوايي، ساختواژي (شامل اشتقاق، تركيب، تركيب‌واشتقاق و ساخت نحوي) و معنايي (شامل استعاره و مجاز). در انگيزش بينازباني مقوله‌هاي معادل‌گزيني واژه‌بنياد (شامل قرض‌گيري، ترجمۀ قرضي و جورسازي آوايي- معنايي) و واژه‌گزيني مفهوم‌بنياد مطرح است. داده‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد كه اصطلاحات علمي، هم در انگليسي و هم در فارسي، داراي درجات متفاوت انگيخته، نيمه‌انگيخته و ناانگيخته هستند و انگيزش ساختواژي از نوع گروه نحوي در انگيزش درون‌زباني و ترجمۀ قرضي در انگيزش بينازباني بسيار پررنگ و چشمگير است.