بررسي تحليلي غناي حسي در بازشناخت فضاي شهري با تمركز بر حواس بويايي و چشايي (نمونه موردي: خيابان حافظ شيراز)

«غناي حسي» يكي از كيفيت‌هاي مؤثر بر ارتقاي كيفي تجربه شهروندان از حضور در فضاي شهري است. در ميان حواسي كه اين كيفيت را شكل مي‌دهند، حواس «بويايي» و «چشايي» و نقش آنها در كيفيت‌بخشي به فضا در پژوهش‌هاي حوزه طراحي شهري كمتر مورد بررسي قرار گرفته است. اين پژوهش در پي بازشناخت فضاي شهري بر اساس تحليل غناي حواس بويايي و چشايي است و به كمك روش‌هاي كيفي و با استفاده از بررسي منابع كتابخانه‌اي، برداشت ميداني در قالب «حس‌گردي»،  انجام مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافته و تحليل محتواي آنها انجام شده است. نمونه مورد مطالعه بخشي از خيابان حافظ شيراز است كه ضمن دارا بودن هويت تاريخي و جاذبه گردشگري، مي‌تواند در لايه تجربه حسي و منظر حسي نيز فضاي شهري مورد توجهي در مواجهه كيفي شهروندان با شهر باشد. يافته‌هاي حاصل از پژوهش، حاكي از اهميت شاخص‌هاي «آسايش بويايي»، «حضور گياهان مثمر» و «خاطرات توأم با محرك چشايي در فضا»، در تجربه حسي مردم است. اين يافته‌ها نشان مي‌دهد، محدوده مورد مطالعه در شاخص‌هاي «بوهاي طبيعي»، «بوهاي وابسته به زمان» و «آسايش بويايي»  وضعيت مطلوب‌تري دارد و نياز است كه شاخص‌هاي «تنوع بويايي» و «سازگاري بويايي» در بازنگري، مورد توجه بيشتري قرار گيرند. يافته‌هاي اين پژوهش همچنين حاكي از اهميت توجه به تأثير متقابل تجربه‌هاي حواس «بويايي» و «چشايي» بر بعد زمان و مكان و ارتقاي هويت‌مندي و خاطره‌انگيزي فضاهاي شهري است. اين پژوهش هم با هدف بسط مطالعات آتي در اين حوزه با توجه به خلأهاي پژوهشي و هم در انجام پروژه‌هاي سامان‌دهي منظر فضاهاي شهري مي‌تواند مورد استناد پژوهشگران حوزه شهرسازي و استفاده‌ حرفه‌مندان طراحي و برنامه‌ريزي شهري قرار گيرد.