بررسي صنايع شعري بر مثنوي « قران السعدين» از امير خسرو

امير خسرو دهلوي از بزرگ‏ترين و برجسته‏ترين شعراي فارسي‏زبان شبه قاره هند و پاكستان است. وي كه در قرن هفتم و هشتم هجري قمري مي‏زيست، آثار گرانبهايي در زبان و ادب فارسي از خود بر جاي گذاشته‏است. عمده شهرت او به دليل سرودن خمسه‏اي است كه به تقليد از خمسة نظامي سروده‏شده‏است. علاوه بر خمسه، وي منظومه‏هاي ديگري هم سروده‏ كه «قران السعدين» يكي از آنها است. اين اثر يكي از زيباترين و ارزشمندترين آثار وي است كه كمتر به آن توجہ‏شده‏است. قران السعدين يك مثنوي عرفاني و تاريخي است. در اين منظومہ داستان جنگي بيان شدہ كہ براي رسيدن به تاج و تخت پادشاهي ميان معزالدين كيقباد و پدرش بغراخان روي مي‏دهد، اما در انتهاي داستان به آشتي ميان اين دو مي انجامد. بنابراين يك مثنوي رزمي نيز به حساب مي‏آيد. امير خسرو اين شاهكار خويش را به درخواست كيقباد نوشته‏است. روش تحقيق اين مقاله توصيفي و تحليلي است و به برخي جنبه‏هاي تاريخي و ادبي اين اثر مي‏پردازد. نتايج اين پژوهش نشان مي‏دهد اين اثر علاوه بر اشارات تاريخي واجد ويژگي‏هاي ادبي بارزي نيز هست.