بررسي رباعي نويافته منسوب به حزين لاهيجي در كتاب قوانين دستگيري

بازخواني و تصحيح نسخه هاي خطي علاوه بر غني ساختن گنجينه پربار علم و ادب فارسي در بررسي زواياي پنهان زندگي و شعر برخي شاعران بسيار مؤثر افتاده است و ضرورت تصحيح دوباره برخي ديوانهاي شعري را ايجاب مي كند. كتاب «قوانين دستگيري» متني دستنويس مربوط به شبه قاره هند است كه براي آموزش دستور زبان فارسي به غير فارسي زبانان هندي نگارش يافته و به لحاظ ذكر شواهد شعري فراوان از شاعران مختلف، اهميت ويژه دارد. كمتر شاعر فارسي گوي ايراني و هندي است كه در قوانين دستگيري بيتي به عنوان شاهد مثال دستوري از او ذكر نشده باشد. برخي از ابيات مذكور در اين نسخه خطي در ديوان شاعر آن موجود نيست و يا با ضبطي ديگرگونه ارائه شده است. از آن جمله، رباعي منسوب به حزين لاهيجي است كه در دو تصحيح صورت گرفته از شعر حزين توسط بيژن ترقي و ذبيح الله صاحبكار نيامده است ولي در منابع هندي به عنوان يك رباعي مشهور از حزين بدان استناد شده است. آنچه در اين مقاله خواهد آمد معرفي اين رباعي به عنوان سرودة حزين بر اساس شواهد مكتوب و ضبط متفاوت آن در كتاب قوانين دستگيري است.