ترك فعل در جنايات از نگاهي ديگر

در حالتي كه ترك فعل، رفتار مجرمانۀ جرايم مقيد به نتيجه است، ترك فعل بايد موجب تحقق نتيجه شود و در اينجاست كه اختلاف نظر به وجود مي آيد. زيرا تصور آنكه ترك فعل بتواند موجب تحقق نتيجه شود، راحت نيست و لذا هرچند مادۀ 295 قانون مجازات اسلامي، ترك فعل را به عنوان عنصر مادي جنايات مورد پذيرش قرار داد، اما احراز رابطۀ عليت در ترك فعل، كماكان راه نزاع را باز گذاشته است.نگارنده جهت روشن كردن برخي از ابهامات ناظر به رابطۀ عليت در ترك فعل، منابع فقهي و حقوقي مرتبط را به صورت كتابخانه اي جمع آوري نموده و با روش تحليلي توصيفي سعي در حل مشكلات اين موضوع نموده است.    نتيجۀ تحقيق حاضر آن است كه تمامي رفتارهاي انسان، فعل هستند و نمي توان هيچ يك از رفتارهاي ارادي را ترك فعل ناميد، مگر آنكه انسان، مخاطب دستور يا درخواست قرار گيرد كه عدم انجام آن را ترك فعل گويند. بنابراين، اگر فردي دستور انجام يك كار را انجام ندهد، مرتكبِ ترك فعل شده است؛ هرچند در زمان عدم انجام، مشغول ارتكاب يك فعل باشد. مانند مأموري كه به دليل انجام ورزش، از دادن قرص هاي زنداني امتناع كند كه هرچند انجام ورزش، فعل محسوب مي شود، اما اين امر ترك فعل وي را زائل نمي كند. از نظر رابطۀ عليت نيز ترك فعل گاه تنها شرط تحقق جنايت است و گاه مي تواند علت آن محسوب شود. چنانچه ترك فعل شرط تحقق جنايت باشد، اگر ترك فعل صورت نگيرد، جنايت واقع نمي شود، اما نمي توان ترك فعل را علت جنايت دانست. اما در حالتي كه ترك فعل علت جنايت باشد، از شرطيت صرف فراتر مي رود و نتيجه را به خود مستند مي سازد.