تحليلي تطبيقي از آثار و پيامدهاي اثباتي ارتداد زن در مذهب اماميه و رويكرد سلفيه با تمركز بر ديدگاه امام خميني و ابن ‌تيميه

ارتداد يكي از آموزه‌هاي فقهي اسلامي است كه دستاويز و بستري براي نقد و حمله به دين اسلام شده است؛ به‌ ويژه اگر اين مسئله در ارتباط با زنان باشد، از اهميت بيشتري برخوردار مي‌شود. مذهب اماميه و رويكرد سلفيه دو گفتمان زنده و تأثيرگذار معاصري هستند كه باوجود داشتن اشتراكات متعدد، در حوزه ارتداد زنان اختلافات فراواني باهم دارند. مقايسه تطبيقي ارتداد زن در اين دو گفتمان ضمن اينكه مي‌تواند تبيين صحيحي از اين مسئله ارائه دهد، جنبه‌هاي اختلافي آنها را نيز روشن مي‌سازد. پژوهش پيش روي با نظر در اهميت ارتداد زن با روشي اسنادي تحليلي‌تطبيقي در پي پاسخ به جنبه‌هاي اختلافي دو گفتمان در پيامدهاي اثباتي احكام ارتداد زن شكل‌ گرفته و در پايان به اين نتيجه رسيده است كه اماميه با تقسيم مرتد به فطري و ملي و بنيادي دانستن مفهوم جنسيت در احكام ارتداد، شرايط خردمندانه‌تر و آزادنه‌تري از سلفيان براي زن مرتد مهيا مي‌سازد؛ براي مثال، برخلاف رويكرد سلفيه، در مذهب اماميه زنِ مرتد كشته نمي‌شود. توبه او پذيرفته مي‌شود. مالكيت او از اموالش و تصرفات غيرمالي او زايل نمي‌شود. ورّاث مسلمان او وارث اموال او مي‌شوند. فرصت چندماهه براي تفكر و توبه و بازگشت و حفظ علقه زوجيت دارد؛ در حالي كه در گفتمان سلفيان در احكام مرتد هيچ تفاوتي ميان زن و مرد وجود ندارد. زن مرتد از هيچ‌گونه امتياز يا حمايت يا تخفيفي در مجازات بهره‌مند نيست. قوانين ارتداد سخت و خشن‌تري در انتظار او است.