ارزيابي روند تغييرات پهنه آبي تالاب صالحيه در اثر احداث زهكش

تالاب صالحيه، واقع در دو استان البرز و قزوين كه در سال‌هاي اخير خشك شده، باعث ايجاد گردوغبار در كشور شده است. هدف از اين پژوهش، ارزيابي تغييرات رطوبت در تالاب صالحيه و بررسي نقش زهكش‌ها در خشك‌شدن بستر تالاب و ارتباط آن با وقوع گردوغبار است. با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي لندست ۵، ۷، ۸ و ۹ از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳، شاخص اصلاح‌شده تفاضلي آب نرمال (MNDWI) محاسبه شد. احداث زهكش‌ها باعث تغيير در محدوده آب‌گيري تالاب شده است؛ بنابراين، آزمون روند ناپارامتري من-كندال قبل و بعد از ساخت زهكش در دو محدوده آب‌گيري قبلي و كنوني انجام شد. همچنين، به‌منظور بررسي تأثير و آسيب‌ گردوغبار به شهر‌هاي واقع در مسير حركت باد، داده‌هاي باد ايستگاه‌هاي سينوپتيك اطراف تالاب با رسم نمودار گل‌طوفان تجزيه‌وتحليل شد. نتايج نشان مي‌دهد كه در بازه زماني موردمطالعه، روند كلي تغييرات رطوبت در تالاب صالحيه كاهشي بوده و شاخص MNDWI در اكثر سال‌ها منفي بوده است كه به‌دليل خشكسالي حاكم بر منطقه است. به‌دليل كاهش رطوبت و خشك‌شدن بستر تالاب، پديده گردوغبار و مشكلات حاصل از آن در شهر‌هاي اطراف تالاب گسترش يافته است. بنابراين، لازم است تدابيري براي حفظ و مديريت منابع آبي تالاب صالحيه و جلوگيري از خشك‌شدن آن نظير بهينه‌سازي مصرف آب، جلوگيري از ساخت زهكش‌هاي نامناسب و استفاده از راهكارهاي مختلف براي كاهش پديده گردوغبار نظير احداث بادشكن مكانيكي اتخاذ شود.