تأثير تنش خشكي بر نياز آبي و ضريب گياهي نهال‌هاي‌ كاج تهران (.Pinus eldarica Medw) در سنين مختلف

يكي از محدوديت‌هاي اساسي در مناطق خشك، تخصيص منابع آبي براي توسعه بوستان‌هاي جنگلي و غيرجنگلي، جنگلكاري‌ها و كمربند‌هاي سبز است. هدف از اين مطالعه، بررسي تأثير تنش خشكي بر نياز آبي گونه كاج تهران در سنين مختلف رويشي بوده است. اين مطالعه به صورت طرح فاكتوريل با فاكتورهاي سن و تنش خشكي در پايه كاملاً تصادفي و در 10 تكرار انجام شد. سن گونه گياهي در سه سطح گونه‌هاي يك، سه و پنج ساله و فاكتور تنش خشكي در سه سطح تنش ملايم (حد رطوبتي 0.3)، متوسط (حد رطوبتي 0.5) و زياد (حد رطوبتي 0.7) ‌بود كه در مجموع 9 تيمار و با در نظر گرفتن تعداد 10 تكرار جمعاً 90 ميكرولايسيمتر حاصل گرديد. نتايج نشان داد بيشترين مقدار تبخير تعرق مرجع از ارديبهشت تا مهر اتفاق افتاد كه معمولاً در ماه تير به بيشترين ميزان مي‌رسد. نمودار تبخير-تعرق براي گونه كاج تهران در سنين يك، سه و پنج سالگي در سال 1400 و در تنش‌هاي خشكي  0.3، 0.5 و 0.7 در ماه‌هاي ارديبهشت تا مهر داراي بيشترين مقدار مي‌باشد در حالي‌كه در ماه‌ آبان داراي كمترين مقدار است. نمودار تبخير-تعرق در نهال‌هاي يك، سه و پنج ساله كاج تهران در سال 1401 و در تنش‌هاي خشكي 0.3، 0.5 و 0.7 در ماه‌هاي خرداد تا مهر داراي بيشترين مقدار مي‌باشد درحالي‌كه در ماه‌هاي فروردين و آبان داراي كمترين مقدار است. مقدار تجمعي رطوبت مصرف شده در سنين يك، سه و پنج در تنش‌هاي‌ خشكي مورد مطالعه براي سال‌هاي 1400 و 1401 نشان مي‌دهد مقدار مصرف آب در تنش‌ خشكي 0.7 بيشتر از تنش‌هاي 0.5 و 0.3 است. ضريب گياهي نهال‌هاي يك، سه و پنج ساله كاج تهران در سال‌هاي 1400 و 1401؛ در تنش‌هاي خشكي 0.3، 0.5 و 0.7 از خرداد تا مهر در سطح احتمال 0.01 داراي بيشترين مقدار مي‌باشد درحالي‌كه در ماه‌‌هاي فروردين و آبان داراي كمترين مقدار است. مقايسه ميانگين مقدار تبخير تعرق پتانسيل در نهال‌هاي كاج تهران مورد بررسي در تنش‌هاي مختلف نشان‌دهنده معني‌داربودن ميانگين آنها به احتمال 0.01 در گروه‌هاي مختلف و طي سال‌هاي 1400 و 1401 نشان‌دهنده معني‌دار بودن ميانگين آنها به احتمال 0.01 است. بر اساس نتايج به‌دست آمده تأثير تنش خشكي گونه‌ كاج تهران در سنين و مراحل مختلف رويشي طي مدت مورد مطالعه حايز اهميت بوده و بر نياز آبي و ضريب گياهي مؤثر است. به‌طور ميانگين در ماه‌هاي خرداد و تير بيشترين ميزان آب را نياز دارد كه مقدار آن براي سال‌هاي 1400 و 1401 به‌ترتيب برابر با 89 و 59.3 ميلي‌متر است.