ارزيابي معيارها و شاخص‌هاي پايش طرح مديريت منابع‌ جنگلي زاگرس از منظر جوامع محلي (مطالعۀ موردي: منطقۀ بازفت)

اين پژوهش با هدف سنجش ديدگاه و تلقي جوامع جنگل‌نشين دربارۀ اجراي طرح مديريت منابع جنگلي زاگرس، طراحي و اجرا شد. 82 خانوار از جوامع محلي ساكن در منطقۀ بازفت استان چهارمحال و بختياري كه به‌طور مستقيم با طرح مديريت منابع جنگلي در ارتباط بودند انتخاب شدند و ارزيابي معيارها و شاخص‌هاي پايش طرح از راه پيمايش ميداني و مصاحبه با سرپرستان خانوارها صورت گرفت. نظر جوامع محلي دربارۀ 24 شاخص و 3 معيار اجتماعي- مشاركتي، اقتصادي- معيشتي و مديريت جنگل، بررسي و اولويت‌بندي شد. نتايج نشان داد كه از بين شاخص‌هاي ارزيابي‌شده، رضايت‌ مردم از اجراي طرح، پاسخگويي طرح به نيازهاي جوامع محلي و ارتقاي درآمد خانوار پس از اجراي طرح در كمترين اولويت مطلوبيت قرار دارند. معيارهاي مديريت جنگل، اقتصادي- معيشتي و اجتماعي- مشاركتي به‌ترتيب اولويت مطلوبيت اول تا سوم را به خود اختصاص دادند. اين موضوع مؤيد اين است كه تأثير اجراي طرح مديريت منابع جنگلي بر شاخص‌هاي اجتماعي و به‌خصوص اقتصادي بسيار كمتر از شاخص‌هاي مديريت جنگل بوده است. در واقع از منظر جوامع محلي پيامدهاي اقتصادي و اجتماعي طرح هم‌سنگ اثرهاي جنگل‌شناختي آن نبوده است كه همين امر به‌طور مسلم سودمندي تأثير طرح بر شاخص‌هاي مديريت جنگل را از بين برده است. نتيجه پژوهش روشن مي‌سازد كه در تهيۀ طرح‌هاي جنگلداري و مديريت جنگل، بايد به چگونگي تعريف و اثرگذاري شاخص‌هاي اجتماعي و اقتصادي توجه ويژه‌اي داشت. چراكه اين شاخص‌ها همۀ ابعاد مديريتي در جنگل را تحت تأثير خود قرار خواهند داد و عملاً اقدامات حفاظتي، احيايي و شيوه‌هاي بهينه بهره‌برداري را به حاشيه مي‌برند و نتيجۀ سال‌ها هزينه و سرمايه‌گذاري از بين خواهد رفت.