برآورد فرسايش كنار رودخانه‌اي و تعيين عوامل موثر در بازه‌ پل‌الماس-گيلانده رودخانه بالخلوچاي اردبيل

تعيين وسعت فرسايش كناره رودخانه‌اي خاك و نمايش آن به‌صورت نقشه در محيط GIS، در مديريت بهينه از منابع آب و خاك موثر است. هدف تحقيق حاضر تعيين محدوده فرسايش رودخانه‌اي از روي عكس‌هاي هوايي، مدل‌سازي رگرسيوني و تعيين عوامل موثر بر توسعه فرسايش كنار رودخانه‌اي با استفاده از داده‌هاي مكاني مختلف فيزيوگرافي، هيدرولوژي، زمين‌شناسي و محيطي در بازه‌هايي از رودخانه بالخلوچاي در استان اردبيل است. ابتدا پارامترهاي موثر در ايجاد فرسايش كنار‌ رودخانه‌اي موجود در منطقه شامل عوامل توپوگرافي، خاك و زمين، هيدرولوژي، تغييرات كاربري محاسبه شدند. در اين راستا، متغيرهاي مورد مطالعه در چهار مقطع زماني 1334 با استفاده از عكس‌هاي هوايي، سال 1359 با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي TM، سال‌هاي 1389 و 1392 با تصاوير Google Earth تهيه شد و سطح موثر فرسايش رودخانه‌اي مورد مقايسه قرار گرفت. سپس با استفاده از متغيرهاي مستقل (شامل عوامل توپوگرافي، هيدرولوژي، فرسايش پذيري خاك و عوامل زميني) و سطح موثر فرسايش رودخانه‌اي به‌عنوان متغير وابسته، تجزيه و تحليل رگرسيوني چند متغيره در نرم‌افزار SPSS انجام و مدل‌هاي مناسب برآورد مقدار فرسايش كنار رودخانه‌اي مختلف به‌دست آمدند. بر اساس نتايج تحليل رگرسيوني، پارامترهاي محيط بازه، دبي اوج، مساحت تحت كشت زراعت آبي، زمان تمركز، پوشش مرتع و مناطق مسكوني نقش مهم‌تري در تشديد فرسايش كنار رودخانه‌اي داشته اند.