بررسي الگوي علم‌ شناسي سنخيت محور با تأكيد بر ديدگاه امام خميني (ره)

دانشمندان علم اصول به ‌طورمعمول پيش از تعريف علم اصول و بيان موضوع آن، بحثي درباره موضوع علم و به‌ تبع آن، بحث از ملاك وحدت و تمايز علوم را مطرح نموده‌اند. هرچند مسئلۀ تمايز و تغاير علوم امري مسلم و بديهي است؛ ولي در خصوص چيستي عامل تمايز و جدا شدن آن‌ها از يكديگر اختلاف ديدگاه‌هايي وجود دارد. در مورد ملاك تمايز و وحدت علوم سه نظريۀ مهم مطرح گرديده است: الف) نظريۀ قدما و مشهور اهل منطق كه تمايز علوم را به موضوعات علوم گره‌زده‌اند؛ ب) نظريۀ آخوند خراساني كه تمايز علوم را به اغراض و غايت علوم دانسته است؛ ج) نظريۀ امام خميني كه ملاك وحدت و تمايز علوم را به سنخيت نهفته در ذات مسائل علوم مي‌داند. اين نوشتار پس از بيان تفصيلي ديدگاه امام خميني به بررسي و واكاوي آن پرداخته و درنهايت با روش توصيفي - تحليلي به اين نتيجه رهنمون شده كه سنخيت ميان مسائل علوم، فرع بر سنخيت موضوعات و محمولات آن‌هاست؛ ازاين‌رو الگوي علم‌شناسي سنخيت محور، معيار صحيحي براي تبيين وحدت و تمايز ميان علوم به شمار نمي‌آيد.