تبيين جامعه‏ شناختي الگو رفتارها و هم‏ رايزني در سيرۀ علوي

بازنمود سيره حضرت امير (ع) در منابع تاريخي داراي وجوه ممتاز و ابعاد بي نظيري است كه نمايانگر وسعت شخصيت با ثبات و پايدار وي، به ‌عنوان الگو و اسوه جوامع مسلمان است. در كنار شخصيت بي بديل نظامي به‌هنگام غزوه و جهاد با كفار و منافقين، شجاع و دلير, و در صحنه اجتماع و خانواده نرم‌خو، صلح‌جو و مهربان متكي بر عقل و درايت بود. گرچه منابع از منش نظامي امام‌علي (ع) بسيار گفته‌اند، اما آنچه امام را از هم‌عصرانش به‌عنوان يك حاكم و خليفه‌ي سرآمد، ممتاز مي‌كند، برخورداري از كمال عقل در كارويژه‌هاي سياسي و ديپلماسي است. چنانكه در سيره سياسي و فرهنگي حضرت مجموعه‌اي از مذاكرات و همرايزني هاي سياسي و فرهنگي وجود دارد كه مي‌توان از خلال آنها به شخصيت والا و عقلاني ايشان در اتخاذ راهبردهاي حكومتي دست يافت.در طول تاريخ اين الگو رفتارها به مثابه راهبردهاي  اجتماعي سرمشق شيعيان  بوده است. بر اين اساس خواست مقاله حاضر مطالعه ابعاد همرايزني هاي امام‌علي (ع) در خلال خلافت هر چند كوتاه مديت اما عميق و پر دامنه ايشان ‌است. اين مقاله مي خواهد به اين پرسش‌ها پاسخ دهدكه: ابعاد مذاكرات امام‌علي (ع)به عنوان الگو رفتارهاي سياسي در خلال خلافت ايشان چه بوده‌است؟ گروه‌هاي هدف همرايزني هاي سياسي از منظر امام‌علي كدامند؟ و نتايج راهبردهاي فرهنگي در مناسبات سياسي ايشان چيست؟ اين پژوهش برپايه مطالعات تاريخي، توصيفي و تحليلي متكي بر منابع تاريخي و با استناد به مكتوبات امام‌علي(ع) در نهج البلاغه  تدوين و تنظيم شده‌است.