بررسي ويژگي‌هاي روان‌سنجي پرسش‌نامه‌ پروژه مداخله مزاحمت سايبري اروپا در نوجوانان ايراني

مقدمه: مزاحمت سايبري عواقب حقوقي و رواني زيانباري براي نوجوانان به ‌همراه دارد و مي‌تواند اختلال جدي در رشدشان را به وجود آورد. بنابراين، اعتبارسنجي ابزارهاي اندازه‌گيري دقيق و معتبر به‌ منظور شناسايي زودهنگام و تعيين عوامل مؤثر بر آن، مهم است. هدف از انجام پژوهش حاضر، ارزيابي ويژگي‌هاي روان‌سنجي پرسش‌نامه‌ پروژه مداخله مزاحمت سايبري اروپا (European Cyberbullying Intervention Project Questionnaire يا ECIPQ) در نوجوانان ايراني بود. روش‌ها: اين مطالعه توصيفي بين 291 نفر از دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر اهواز انجام شد. نمونه‌ها به ‌روش تصادفي چند مرحله‌اي انتخاب شدند و به ECIPQ پاسخ دادند. پايايي پرسش‌نامه با روش‌هاي ضريب Cronbach’s alpha، تنصيف Spearman-Brown و Guttman و روايي و ساختار عاملي آن با روش‌هاي روايي سازه و هم‌زمان در نرم‌افزارهاي SPSS و AMOS تعيين گرديد. يافته‌ها: 142 نفر (48.8 درصد) از دانش‌آموزان پسر و 149 نفر (51.2 درصد) دختر با ميانگين سني 1.72 ± 15.61 سال بودند. ضرايب Cronbach’s alpha، تنصيف Spearman-Brown و همبستگي Guttman براي كل پرسش‌نامه به‌ترتيب 0.88، 0.82 و 0.86 به دست آمد. نتايج تحليل عاملي تأييدي نشان داد كه مدل اندازه‌گيري ECIPQ از برازندگي نسبتاً مناسبي برخوردار مي‌باشد و ساختار دو عاملي آن تأييد شد [0.92 = Comparative fit index (CFI)، 0.91 = Goodness of fit index (GFI) و 0.078 = Root mean square error of approximation (RMSEA)]. روايي هم‌زمان دو عامل قلدري و قرباني سايبري اين پرسش‌نامه نيز از طريق همبسته كردن ماده‌هاي آن با ماده‌هاي پرسش‌نامه خشونت سايبري براي نوجوانان و مقياس قلدري در مدرسه مورد تأييد قرار گرفت (0.05 P). نتيجه‌گيري: ECIPQ يك پرسش‌نامه معتبر و قابل اطمينان به منظور اندازه‌گيري مزاحمت سايبري در دو بعد قلدري كردن و قرباني شدن در ميان نوجوانان ايراني مي‌باشد.