ارزيابي اثرات بهداشتي نيروگاه‌هاي حرارتي با رويكرد ارزيابي چرخه حيات

مقدمه: انرژي به ويژه برق، يكي از مهم‌ترين زيرساخت‌هاي زندگي امروزي به شمار مي‌رود و توليد آن فعاليتي ضروري و اجتناب‌ناپذير مي‌باشد، اما با اثرات زيست محيطي همراه است. در بين روش‌هاي توليد برق، برق حرارتي به علت استفاده از سوخت‌هاي فسيلي، داراي اثرات زيست محيطي قابل توجهي است. با اين وجود، در بين نيروگاه‌هاي حرارتي، نيروگاه‌هاي سيكل تركيبي كه روش غالب توليد برق در ايران محسوب مي‌شود، اثرات زيست محيطي كمتري دارد. هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسايي، كمي‌سازي و اولويت‌بندي اثرات زيست محيطي نيروگاه سيكل تركيبي شهيد رجايي با رويكرد ارزيابي چرخه حيات (Life cycle assessment يا LCA) بود. رو‌ش‌ها: تاكنون روش‌هاي متفاوتي براي بررسي و ارزيابي اثرات زيست محيطي نيروگاه‌هاي سيكل تركيبي انجام شده است، اما روش LCA، روش مناسب، كامل و جديدي براي برآورد اثرات به صورت كمي مي‌باشد. اين روش قادر است اثرات را در طبقات مختلف از جمله اثرات بهداشتي (اثر بر سلامت انسان) مورد كمي‌سازي و ارزيابي قرار دهد و بر اساس استاندارد ISO 14040 انجام شده است. با توجه به طبقه اثر هدف (اثرات بهداشتي)، سه روش براي تعيين ويژگي و ارزيابي اثرات شامل EDIP، EPS و IMPACT2002 انتخاب و بدين منظور از نرم‌افزار SimaPro استفاده گرديد. يافته‌ها: بر اساس محاسبات انجام شده، روش EPS بيشترين تعداد اثرات بهداشتي را مشخص نمود. روش‌هاي IMPACT2002 و EDIP هر كدام سه طبقه اثر بهداشتي را ارايه كرد، اما روش EDIP به صورت كلي سميت مؤثر بر سلامت انسان را ناشي از سميت هوا، خاك و آب گزارش نمود. بين روش‌هاي مورد بررسي، فقط روش EDIP داراي ضريب نرماليزاسيون مي‌باشد و امكان مقايسه طبقات اثرات را فراهم مي‌كند. بر اساس روش EDIP، كميت نرماليزه شده طبقات اثر سميت آلودگي هوا، آلودگي آب و آلودگي خاك به ترتيب 7-E3.8، 27-E3.8 و 24-E6.9 به دست آمد. نتيجه‌گيري: بر اساس نتايج به دست آمده، بيشترين اثرات بهداشتي در نيروگاه مورد بررسي ناشي از آلاينده‌هاي هوا بود. پس از آن، آلاينده‌هاي خاك كه به طور عمده ناشي از ورود پساب تصفيه شده نيروگاه مي‌باشد، بيشترين سهم را در اثرات بهداشتي به خود اختصاص داد و در نهايت، آلاينده‌هاي آب در ايجاد اثرات بهداشتي در اولويت بعدي قرار داشت. اثرات بهداشتي شناسايي شده نيروگاه شهيد رجايي شامل مشكلات تنفسي، سال‌هاي از دست رفته زندگي (Years of life lost يا YLL)، سوء تغذيه و كاهش ظرفيت كاري، تشديد آنژين صدري و تشديد آسم مي‌باشد.