نقش سوگيري‌هاي شناختي در خطاهاي پزشكي: مروري بر ادبيات، مفاهيم و تعاريف

زمينه و هدف: خطاهاي پزشكي يك بار مهم بر دوش نظام سلامت و مراقبت‌هاي بهداشتي و چالشي بنيادين براي پزشكان، اخلاق و سياست‌گذاران حوزه خدمات درماني به شمار مي‌رود. بيشتر اين خطاها در تشخيص با نقص در استدلال باليني همراه هستند. در حال حاضر بررسي و شناخت عوامل شناختي دخيل در اين خطاها مورد توجه است. مواد و روش‌‌ها: در اين مرور روايتي تاريخچه خطاهاي پزشكي و سوگيري‌هاي شناختي در تشخيص‌هاي باليني تشريح شده است. به همين منظور از چهار پايگاه داده Oxford، PubMed، SCOPUS و Google Scholar تعداد 400 مقاله در بازه زماني 1900 تا 2018 استخراج شد. ملاحظات اخلاقي: در اين مطالعه مروري امانتداري و صداقت در استفاده از منابع علمي رعايت گرديد. يافته‌ها: بررسي ادبيات پژوهشي در اين حوزه وجود سه فرضيه مدل‌هاي پردازش سه‌گانه، سيستم پردازش يك و دو، تفكر شهودي ـ تحليلي را به منظور تبيين خطاهاي پزشكي و نقص در تشخيص‌هاي باليني نشان مي‎دهد، به طوري كه سوگيري‌هاي شناختي يكي از اساسي‌ترين خاستگاه‌هاي نقص در فرآيند استدلال باليني در نظر گرفته مي‌شوند. بر همين اساس يافته‌ها در سه بخش استدلال باليني و خطا در تشخيص، مدل‌هاي پردازش دوگانه و سوگيري‌هاي شناختي تدوين شد. نتيجه‌گيري: اين مرور روايتي نشان داد كه پرداختن به جنبه‎هاي شناختي خطاهاي باليني هم‌راستا با علل رايج و شناخته‌شده خطاهاي پزشكي، در حوزه بهداشت و سلامت ضرورت دارد.