مرور روايتي مباحث اخلاقي نرم افزارهاي سلامت همراه خوديار در سلامت روان: چشم‌اندازهاي آينده

زمينه و هدف: دوسوم افراد در كشورهاي در حال توسعه به خدمات بيمه‌اي روان‌درماني دسترسي ندارند. امروزه استفاده از نرم‌افزارهاي خوديار سلامت روان بدون نظارت درمانگر در بين جوانان افزايش چشم‌گير داشته است. اين مطالعه با هدف مرور مباحث اخلاقي نرم‌افزارهاي سلامت همراه خوديار در سلامت روان انجام شده است.روش: در اين مرور روايتي ابتدا جستجوي مقالات انگليسي و فارسي زبان نمايه‌شده در فاصله سال‌هاي 2000 تا 2022 در پايگاه‌هاي اطلاعاتي معتبر ملي و بين‌المللي شامل SID، PubMed، Science Direct، Web of Science و نيز موتور جستجوي  Google Scholarبا استفاده از واژگان كليدي سلامت الكترونيك، سلامت روان، مداخله، نرم‌افزار، صفحه گسترده، اينترنت، پيام‌رسان، تلفن همراه، اخلاق، اثربخشي، خوديار صورت گرفت. 25 مقاله بازيابي و مرور شدند، سپس ملاحظات اخلاقي در چارچوب اصول چهارگانه اخلاق زيست پزشكي استخراج و تحليل گرديد.ملاحظات اخلاقي: در انجام اين مطالعه اسنادي كليه موارد اخلاقي شامل استناد بي‌طرفانه، اصالت متون و حفظ امانتداري رعايت شده است.يافته‌ها: مباحث اخلاقي نرم‌افزارهاي سلامت روان خوديار در اين مطالعه شامل مزايايي نظير در دسترس‌بودن، بي‌نامي، برابري فرصت، پشتيباني فوري، سهولت و جذابيت براي كاربر و مقرون به صرفه‌بودن است. احتمال آسيب‌رساني، نياز به برخورداري از سواد اينترنتي و دسترسي به اينترنت، عدم توجه به ويژگي‌هاي روان‌شناختي كاربر، عدم تشخيص كاربر به زمان نياز به روان درماني‌هاي سطح بالاتر، احتمال انجام جلسات درماني ناكافي، عدم مهارت در انتخاب نرم‌افزار مناسب و مديريت انگيزش ناكافي براي درمان از معايب اخلاقي اين نرم‌افزارهاست.نتيجه‌گيري: با توجه به احتمال وقوع آسيب‌هاي رواني لازم است اين نرم‌افزارها با كمك و نظارت درمانگران مورد استفاده قرار بگيرند. شخصي‌سازي در طراحي اين نرم‌افزارها منطبق با نيازهاي كاربر، تطابق فرهنگي، حركت به سمت بازي درماني و نيز تعيين ميزان اثربخشي آن توسط درمانگران، از جمله چشم‌اندازهاي پيشرو در اين زمينه مي‌باشد.