تبيين حقوق شهروندي افراد داراي معلوليت در ايران بر مبناي كرامت انساني

زمينه و هدف: كرامت انساني مبناي حقوق شهروندي محسوب مي‌شود كه افراد بما هو انسان از آن بهره‌مند هستند. امروزه در پرتو اصل«كرامت انسان»، شاهد ظهور رويه‌اي فكري نسبت به افراد داراي معلوليت هستيم كه بر پايه قواعد حقوق شهروندي شكل گرفته است. هدف اين مطالعه تدقيق در سه مؤلفه حقوق شهروندي براي معلولان «حق برابري فرصت‌ها، حق برخورداري از شغل و حق آموزش» از دايره گسترده حقوق شهروندي، به عنوان مؤثرترين حقوق شهروندي در جهت حفظ كرامت ذاتي افراد داراي معلوليت، در ايران است.روش: اين پژوهش از نوع مروري است و گردآوري اطلاعات آن با شيوه كتابخانه‌اي اسنادي از مرور 20 مقاله به زبان فارسي، حاصل از پژوهش‌هاي انجام‌شده در ايران كه در دوره‌هاي 99-1391 در مجلات معتبر علمي پژوهشي داخلي منتشر شده‌اند، به دست آمده و توصيف و تحليل شده‌اند. همچنين قوانيني همچون قانون اساسي، جامع حمايت از معلولان مصوب 1383، حمايت از معلولان مصوب 1396 و قوانين مصوب در حوزه مناسب‌سازي شهري بررسي شده است.ملاحظات اخلاقي: در تمام مراحل پژوهش اعم از مطالعه و گردآوري داده‌ها، مستندسازي و تحليل و نشر آن‌ها ملاحظات اخلاقي رعايت شده است.يافته‌ها: بر مبناي كرامت انساني افراد داراي معلوليت، فرايند شكل‌گيري، قانونگذاري و نحوه نظارت بر اجراي حقوق شهروندان معلول از دغدغه‌ها و الزام‌هاي حمايتي تلقي مي‌شود.نتيجه‌گيري: به لحاظ حق‌ها و تضمينات ماهوي نظام حقوقي شهروندي، وضعيت موجود در نظام حقوقي ايران نمي‌تواند زمينه برابرسازي فرصت‌ها در حق بر شهر، حق بر اشتغال و حق بر آموزش را براي معلولان فراهم كند و تا رسيدن به وضعيت مطلوب، فاصله زيادي وجود دارد.