تحليل ارتباط متن و تصوير در نسخه خطي داستان سيف‌الملوك و بديع‌الجمال بر اساس گفت‌وگومندي و پيوستاري زمان و مكان

هزارويك‌شب از كهن‌ترين نمونه‌هاي ادبي در جهان به شمار مي‌آيد. نسخه خطي داستان سيف‌الملوك و بديع‌الجمال از مجموعه هزارويك‌شب به زبان فارسي و خط نستعليق در سال 1033 هجري قمري و زمان پادشاهي جهانگير در هند تحرير شده كه تأثير عميق سنت‌هاي تصويري فرهنگ و تمدن هند و ايراني در آن ظهور يافته است. داستان سيف‌الملوك از اين مجموعه، حكايت شاهزاده‌اي است كه عاشق پري‌زاده‌اي به نام بديع‌الجمال مي‌شود و به جست‌و‌جوي او باشخصيت‌هاي داستان به گفت‌وگو مي‌پردازد. هدف پژوهش، تحليل ارتباط متن و تصوير در نسخه خطي داستان سيف‌الملوك و بديع‌الجمال بر اساس نظريات باختين است. سؤالات تحقيق عبارت‌اند از: 1.‌ چه ارتباط گفت‌وگومند و پيوستاري زمان و مكان بين متن و تصوير در نسخه خطي داستان سيف‌الملوك و بديع‌الجمال وجود دارد؟ 2. نمود شباهت‌ها و تفاوت‌هاي گفت‌وگومندي ميان روايت داستان و نوع تصويرگري نگاره‌هاي اين نسخه، چگونه قابل‌بررسي است؟ روش تحقيق توصيفي تحليلي است و روش گردآوري اطلاعات كتابخانه‌اي از طريق فيش‌برداري و تصوير خواني است. روش تجزيه‌وتحليل داده‌ها كيفي است. نتايج پژوهش نشان داد بيان گفت‌وگومندي ميان عناصر روايي و تصويرپردازي اين نسخه از هماهنگي و غناي بسيار برخوردار است و با توجه به سنت‌هاي ايراني و فرهنگ بومي هند، انسان در پيوند با محيط و در مركز توجه قرار مي‌گيرد كه در اصل به طرح گفت‌وگومندي ميان آن‌ها پرداخته‌شده است. جهان فردي سيف‌الملوك به‌عنوان شاهزاده‌اي مستقل، بر ديگران برتري ندارد؛ بنابراين تأثيرات چندصدايي در جلوه‌هاي گوناگون ظهور يافته است. پيوستاري زمان و مكان نيز در متن و تصويرگري اين داستان از نسخه هزارويك‌شب قابل‌شناسايي است و هنرمند تصويرگر هم‌سو با روايت داستان اثري متناسب با گفت‌وگومندي و پيوستاري زمان و مكان در نظر باختين خلق كرده است.