جايگاه عقيم سازي در رفاه حيوانات شهري، بررسي تطبيقي ايران، اروپا، امريكاي لاتين

برخي از اخلاق‌گرايان عقيده دارند كه فلسفه حقوق حيوانات، عقيم‌سازي/خنثي‌سازي حيوانات را ناقض اصل احترام به آنان مي‌داند و بنابراين برنامه‌هاي كنترل مواليد Trap-Neuter Return (TNR) نيز غيرمجاز هستند. چرا كه به‌‌نظر مي‌رسد اين عمل ناقض حقوق و آزادي‌هاي طبيعي حيوانات است. در پاسخ، پژوهش حاضر نشان مي‌دهد كه رويكرد رفاه حيوانات تحت شرايط خاصي، صدمه زدن به برخي از حيوانات (انساني يا غيرانساني) را قابل توجيه مي‌داند، تا بدين وسيله از آسيب بيشتر به ديگران جلوگيري شود. بر مبناي فلسفه حقوق حيوانات، ايجاد آسيب كمتر به برخي از حيوانات براي جلوگيري از آسيب بيشتر به ديگران، همان‌گونه كه در برنامه‌هاي TNR پيش‌بيني شده است، با درنظرگرفتن ارزش ذاتي هر دو دسته سازگارتر است. مي‌توان حيوانات شهري خنثي/عقيم شده را پذيرفت در حالي كه آن‌ها در نوع خود ارزش دارند. تجربه‌ي كشورهاي اروپايي و امريكاي لاتين نيز اين نظر را تصديق مي‌نمايد. گرچه روش‌هاي كشورهاي پيشگام تا حدودي در ايران نيز اجرا مي‌شود لكن در ايران، نظام‌مندي برنامه‌هاي كنترل مواليد در راستاي رفاه حيوانات كمتر مورد توجه بوده است. مقاله حاضر با روش توصيفي-تحليلي در صدد آن است كه ابتدا مشروعيت و سپس تاثير عقيم‌سازي در رفاه حيوانات شهري را ضمن شرح قوانين و رويه‌هاي اجرايي در كشورهاي مورد بحث، بررسي نمايد. روش گردآوري مطالب كتابخانه‌اي و ميداني (مصاحبه) است كه طي آن معضلات موجود بررسي و پيشنهاداتي براي رفع آن براساس اقدامات موفقيت‌آميز ارائه خواهد شد. بر اين اساس ابتدا مفهوم رفاه حيوانات و رويكردهاي مبتني بر آن، مزايا و مضرات عقيم‌سازي شرح داده شده و سپس به تجربه كشورهاي مورد نظر پرداخته خواهد شد.