بهره‌وري آب و انرژي آفتابگردان آجيلي (مطالعه موردي: شهرستان‌هاي اصفهان و برخوار استان اصفهان)

با تشديد بهره‌برداري از ذخاير محدود و تجديدناپذير و ضرورت توجه به امنيت غذايي جامعه، راهكاري جز استفاده بهينه از آب و انرژي و تلاش براي ارتقاء بهره‌وري آن‌ها در همۀ بخش‌ها به ويژه كشاورزي موجود نيست. در اين تحقيق حجم آب آبياري، عملكرد، بهره‌وري آب و بهره‌وري انرژي در كشت آفتابگردان در دو روش آبياري تيپ و جويچه‌اي، در شرايط مديريت كشاورزان و در چاه‌هايي با عمق سطح آب مشابه اندازه‌گيري و با هم مقايسه شد. اندازه‌گيري‌ها در سال زراعي 1400 1399 در 14 مزرعه از شهرستان‌هاي استان اصفهان كه محصول آفتابگردان جزء اولويت‌ كشت آن‌ها بود، انجام شد. براي مقايسه آماري نتايج به‌دست آمده از دو سامانۀ آبياري، از آزمون تي (t Test) و ضرايب همبستگي پيرسون استفاده گرديد. براساس نتايج، مقادير ميانگين حجم آب آبياري در روش‌هاي آبياري تيپ و جويچه‌اي به‌ترتيب 6272 و 7987 مترمكعب در هكتار بود و اختلاف بين مقادير فوق معني‌دار بود. مقايسۀ مقادير ميانگين حجم آب مورد نياز با حجم آب آبياري داده شده در مزارع توسط كشاورزان نشان مي‌دهد در 13 مزرعه از مزارع مورد بررسي، كم‌آبياري صورت گرفته است. مقادير ميانگين عملكرد آفتابگردان در روش‌هاي آبياري تيپ و جويچه‌اي به‌ترتيب 1894 و 1781 كيلوگرم در هكتار و مقادير ميانگين بهره‌وري آب آفتابگردان به‌ترتيب ذكر شده 0.3 و 0.23 كيلوگرم در هكتار بود و تفاوت مقادير در هر دو پارامتر مذكور معني‌دار نبود. نتايج نشان داد بين حجم آب آبياري با عملكرد و بهره‌وري آب آفتابگردان همبستگي معكوس وجود دارد كه به‌ترتيب غيرمعني‌دار و معني‌دار بود. رابطۀ ميزان حجم آب آبياري با ميزان انرژي آبياري و بهره‌وري انرژي، مستقيم و معني‌دار بود. در روش‌هاي آبياري تيپ و جويچه‌اي مقادير ميانگين انرژي آبياري به‌ترتيب 44871 و 44345 مگاژول بر هكتار و مقادير بهره‌وري انرژي آفتابگردان به‌ترتيب 0.042 و 0.045 كيلوگرم بر مگاژول بود و تفاوت‌ مقادير در اين دو پارامتر غيرمعني‌دار بود.