اولويت‌بندي الگوي كشت محصولات باغي با تركيب مفاهيم آب مجازي (مطالعه موردي استان كردستان)

با توجه به كمبود منابع آب و پراكنش مكاني اراضي حاصلخيز، به‌منظور افزايش بهره‌وري مصرف آب و امنيت غذايي، به‌‌كارگيري الگوي كشت مناسب امري ضروري است. هدف از اين پژوهش دستيابي به الگوي كشت در استان كردستان با استفاده از روش مبادلات آب مجازي مي‌باشد. داده‌هاي اين پژوهش شامل اطلاعات سطح زير كشت و عملكرد 22 محصول باغي، آبياري، داده‌هاي هواشناسي، جمعيت، مصرف سرانه محصولات غذايي و قيمت طي دوره آماري 10 ساله (1398 1389) است. مقادير نياز آبي، آب مجازي كل، آب مجازي سبز، آب مجازي آبي و بيلان آب مجازي براي تمام محصولات محاسبه شد. نتايج نشان داد، افزايش عملكرد محصولات نقش مهم‌تري در رسيدن به امنيت آبي و امنيت غذايي در مقايسه با افزايش سطح زير كشت در اين استان دارد. علاوه بر اين، عدم توجه به پراكنش مكاني كشت محصولات باغي باعث افزايش متوسط آب مجازي به ميزان 26.75 مترمكعب بر كيلوگرم در سطح استان كردستان شد. آب مجازي آبي در سطح استان حدود 97.4 درصد از كل آب مجازي تمام محصولات را شامل مي‌شود كه نشان از وابستگي بخش كشاورزي به آبياري در منطقه دارد. به‌طوركلي، براساس سه شاخص آب مجازي كل، ارزش واحد آب و نسبت آب موردنياز به آب مجازي در دسترس از ميان محصولات باغي مورد بررسي در استان، مناسب‌ترين الگوي كشت به ترتيب اولويت‌بندي‌ها محصولات باغي شامل محصولات دانه‌ريز، سردسيري، خشك، هسته‌دار و دانه‌دار مي‌باشد. بر اساس يافته هاي اين پژوهش، پيشنهاد مي‌شود براي كاهش وابستگي به منابع آب جديد، تمركز بر توسعه محصولات باغي دانه ريز و سردسيري و همچنين كشت محصولات باغي با بهره وري بيشتر، كشت شود.