بكارگيري مدل SWAT و الگوريتم SEBAL در برآورد مقادير واقعي تبخير و تعرق حوضه آبريز كارون

برآورد تبخير و تعرق واقعي در حوضه هاي آبريز به منظور استفاده بهينه از منابع آب و بهبود مديريت حوضه ها، امري ضروري است. ازجمله روش ها ي شناخته شده اي كه به اين مسئله مي پردازند، مدل هيدرولوژيكي SWAT و الگوريتم SEBAL سنجش از دور هستند.در اين پژوهش، در گام اول مقادير تبخير و تعرق حوضه ‌آبريز كارون، در سه سال خشك، نرمال و تر به ترتيب 2015، 2019، 2022، با استفاده از مدل SWAT واسنجي شده بر اساس رواناب و عملكرد محصول و الگوريتم SEBAL به دست آمده است. مدل SWAT با استفاده از 6 ايستگاه هيدرومتري براي دوره‌هاي 2016 2000 و 2020 2017، به ترتيب واسنجي و اعتبارسنجي شد كه براي دوره واسنجي، مقادير ضريب تبيين (R2) بين 0.54 تا 0.71، ضريب نش ساتكليف (NS) بين 0.52 تا 0.68 و ريشه ميانگين مربعات خطا (RMSE) بين 12.50 تا (m3/s) 32.00 و براي دوره اعتبارسنجي، مقادير R2 بين 0.51 تا 0.65، NS بين 0.50 تا 0.65 و RMSE بين 12.03تا (m3/s) 23.23 بوده است. همچنين متوسط عملكرد مشاهداتي و شبيه‌سازي شده محصول استراتژيك حوضه‌آبريز، به ترتيب برابر با 4.68 و 4.98 تن در هكتار بوده است. در ادامه، نتايج الگوريتم SEBAL و مدل SWAT براساس وضعيت سال آبي، با يكديگر تحت مقايسه قرار گرفتند كه همگرايي ميان نتايج اين دو روش، براي سه سال نرمال، خشك و تر به ترتيب برابر با 0.72، 0.58 و 0.49 بوده است. در مرحله دوم از اين تحقيق، با توجه به داده‌هاي زميني و با استفاده از تصاوير سنجنده MODIS از ماهواره Terra كه داراي قدرت تفكيك زماني مناسب است و سنجنده OLI از ماهواره Landsat8 كه داراي قدرت تفكيك مكاني مناسب است، نتايج الگوريتم SEBAL و محدوده تغييرات پارامترهاي اصلي اين الگوريتم در دشت‌هاي حوضه‌هاي اهوازملاثاني و الباجي، ارائه شد. دشت اهوازملاثاني داراي سطح زيركشت بالاتر و تغييرات توپوگرافي كمتر است. شبيه سازي عملكرد محصول توسط نرم‌افزار SWAT، در دشت الباجي نتيجه بهتري به دست داده است. با توجه به نتايج اين تحقيق، مقادير تبخير و تعرق استخراجي از الگوريتم SEBAL و مدل SWAT مي‌توانند نزديك به مقادير واقعي تبخير و تعرق در حوضه باشند.