شماره ركورد
1371371
عنوان مقاله
مقدمه اي بر فرضيۀ سُقايۀ ربع رشيدي
پديد آورندگان
جمشيدي قلدري ، نغمه دانشگاه هنر اسلامي تبريز , آجورلو ، بهرام دانشگاه هنر اسلامي تبريز
از صفحه
6
تا صفحه
15
كليدواژه
دورۀ ايلخاني , ربع رشيدي , سُقايۀ رشيديّه , گازرگاه رشيديّه , گرمابۀ رشيديّه
چكيده فارسي
در گمانهزنيهاي باستانشناختي سال 1386 جنوبشرقي ربعرشيدي فضاهايي كشف شده است كه هرچند آنها را بازمانده يك گرمابه ايلخاني توصيف و معرفي كردهاند، اما كاربري گرمابه هنوز تأييد نشده است؛ بنابراين درباره ساختار كشفشده در گوشه جنوبشرقي كاوشگاه ربعرشيدي اين سؤالات و فرضيات مطرح است كه كاركرد اين ساختار چه بوده است؟ و گاهشناسي نسبي آن به كدام سده تاريخي بازميگردد؟ در تحليل و تفسير پژوهش حاضر، دو فرضيه گازرگاه (رختشويخانه) و سُقايه، مقابله و سپس براساس فرضيه سُقايه، قدمت سده هشتم هجري براي اين ساختار پيشنهاد شده است. شالوده روششناختي اين پژوهش بر تاريخ، يعني بررسي متن الوقفيّه الرشيديّه و ديگر منابع اوليه دوره ايلخاني، و همچنين بررسي تطبيقي ساختار رايج گرمابههاي سدههاي اسلامي، سُقايه و گازرگاه استوار است؛ بنابراين پس از تحليل ويژگيهاي فني، فيزيكي و معماري و فضاسازي اثر موضوع مطالعه، در گام دوم، ضمن استخراج اطلاعات مرتبط با بناهاي ربعرشيدي و بالاخص بناهاي مرتبط با دو فرضيه گازرگاه و سُقايه از منابع تاريخي ايلخاني و بالاخص وقفنامه ربعرشيدي، اين اطلاعات با اطلاعات حاصل از مرحله معماري تطبيق داده ميشود. در گام سوم نيز اطلاعات مستخرج از دو مرحله پيشين، تاريخ و معماري، با اطلاعات باستانشناختي تطبيق داده ميشود تا نتيجه نهايي حاصل شود. ابتناي شواهد تاريخي و معماري بر منطق قياس محتمل، فرضيه سُقايه رشيديه را بيشتر قريب به صدق ميداند؛ آنگاه، با توجه به متن الوقفيّه الرشيديّه، گاهشناسي نسبي اين ساختار به دوره ايلخاني و نيمه اول سده هشتم هجري قمري ميرسد.
عنوان نشريه
هنر و تمدن شرق
عنوان نشريه
هنر و تمدن شرق
لينک به اين مدرک