منِ او: بازي رمزگان در چرخۀ ايدئولوژي

منِ او پرفروش‌ترين رمان رضا اميرخاني است كه تاكنون از منظر نشانه‌شناختي مورد بررسي قرار نگرفته است. در اين مقاله كوشيده‌ايم با بهره‌گيري از نظريۀ رمزگان رولان بارت در كتاب اس/زد به بررسي اين رمان را بپردازيم. براي اين كار با استفاده از روش گزيده‌خواني، واحدهاي خوانش برگزيده‌اي از متن را تحليل و رمزگان‌هاي بدست‌آمده را به‌كمك آراي پي‌ير ماشري و تري ايگلتون از منظر ايدئولوژيك تفسير كرديم. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه تأكيد بر مفاهيم «مطلق‌انديشي»، «علم‌ستيزي»، «تقديرگرايي» و «اصالت‌باوري» و بازتوليد و تقويت اين مفاهيم در سراسر رمان، تمهيدي است كه نويسنده با استفاده از آن بر ستيزه‌هاي اجتماعي و منازعات طبقاتي سرپوش مي‌گذارد. به‌تعبيرديگر، اميرخاني با «مطلق‌انگاري» صداي مخالف را ناشنيده مي‌گيرد و با «علم‌ستيزي» و «تقديرگرايي» علت واقعيت‌هاي عيني را به امور انتزاعي حواله مي‌دهد و با تلقي «اصالت تهراني» به‌مثابه ارزش، راه را براي به كرسي نشاندن باورها و عقايد قهرمان داستانش هموار مي‌كند. اما، نويسنده براي رسيدن به اين هدف دچار تناقضاتي شده و تلاش او براي برطرف كردن اين تناقضات، تنها بر شكاف‌ها و تعارضات متن افزوده است.