زنانگي عرفان درنگي بر كشف‌الاسرار روزبهان بقلي شيرازي

جهت‌گيري تاريخ تفكر در چيدماني تقابلي مرد را با خير، عقل، قانون، نظم و دين؛ و زن را به مثابه «ديگري» و امر مطرود با شر، نفس، قانون‌گريزي، عصيان و عرفان هم‌رديف كرده است. پژوهش حاضر باتوجه به ويژگي‌هاي و كاركرد مشترك عرفان و امر زنانه، در تمرد از نظم ديكته شده، داشتن منطق خطي و گفتمان تك‌محوري و همچنين با مفصل بندي مفاهيمي چون مادينگيِ اصل حيات، تعلق عشق در نهاد بشري به مادينه روان، قدرت و قابليت خلاقيت در زن، حضور همواره يك زن در اديان، اسطوره وغيره در كنار خدا/ امر متعالي، وجه يا ساحتي از زنانگي/ انوثت در عرفان را  پيش روي مخاطب قرار مي دهد. اين پژوهش از اين منظر به خوانش و تحليل كشف‌الاسرار روزبهان شيرازي مي‌پردازد و نشان مي‌دهد كه چگونه طريقۀ جمال‌پرستي و تجربۀ زيستۀ روزبهان، ساحتي زنانه را در كشف‌الاسرار رقم زده است. اين پژوهش تبيين مي‌نمايد كه در رويكرد انسان گونه انگاري و تكيه بر مفهوم زيبايي در ساحت عرفان، استعارۀ مفهومي/ محوريِ عروس در انديشۀ روزبهان با ملحقات و همبسته‌هاي مباشر و غيرمباشر، شبكه و نظام استعاره اي را مفصل‌بندي مي‌كند كه زيبايي، تنانگي و زنانگي را توأمان نمايندگي مي‌كند؛ استعاره‌اي كه نقطۀ كانوني صورت‌بندي‌هاي عرفاني روزبهان از حقيقت، پيامبر، فرشتگان/ جبرئيل، پروردگار و خود روزبهان است.