نقد جامعه‌شناسانۀ رمان رؤياي تبت فريبا وفي براساس الگوي پير و. زيما

در آغاز قرن بيستم، زنان نويسنده تلاش كردند تا از طريق نوشتن، نحوگريزي و گسيختگي در زبان، ساختارهاي شكل گرفتۀ مردسالارانه را بشكنند و زن را از ابژه‌ به سوژه‌ تبديل كنند. بنابراين، در ادبيات معاصر ميان زبان و نوشتار زنانه ارتباط تنگاتنگي وجود دارد. رؤياي تبت اثر فريبا وفي را مي‌توان بازترسيمي از جامعۀ زمان وي دانست. در رويكرد جامعه شناسي زيما، زبان نقش پررنگي در بازترسيم پديده‌هاي اجتماعي دارد. جستار حاضر، با انجام بررسي سوسيوكريتيك در حوزۀ نقد ادبي، به تحليل متن كه دربردارندۀ ايدئولوژي معين و گفتمان اجتماعي (سوسيولكت) زنانه و نيز تأثير متقابل آنها بر واژه، معنا و نحو مي‌پردازد. از ديدگاه زيما محتوا و فرم اثر در يك سمت وسو قرار مي‌گيرند و بدين ترتيب متن ادبي همانند يك نشانه در نظر گرفته مي‌شود كه دربردارندۀ دال و مدلول‌هاي بسيار است. در حوزۀ واژگاني گفتمان خاص متن از خلال دوقطبي‌هاي معنايي كلمات و مفاهيم كليدي نمايان مي‌شود. اين گفتمان حوزۀ واژگاني مرتبط با شرايط اجتماعي‌‌ زبان‌شناختي مي‌سازد تا جايي كه زبان همانند مؤلفه ارتباطي ميان متن و دوقطبي‌هاي معنايي عمل مي‌كند كه در تضاد با طبقه‌بندي‌هاي معنايي جامعۀ مردسالار قرار مي‌گيرد. در رؤياي تبت، ايجاد تقابل‌ها و دوقطبي‌هاي معنايي و مفاهيم جديد كه نتيجۀ دوگانگي و تزلزل ارزش‌ها و ثمرۀ دگرگوني‌هايي است كه وضعيت اجتماعي به وجود آورده است، به جايگاه نامطمئن و بي‌ثبات راوي منتهي مي‌شود و بدين ترتيب سوژه مورد ترديد قرار مي‌گيرد.