تحليل راهبردي- امنيتي معادلات قدرت‌هاي جهاني در بستر ژئوپلي‌نوميك و تأثير آن بر امنيت ملي ايران؛ مطالعه موردي: رقابت و نفوذ در اقيانوس هند

جهان عرصه رقابت و همكاري بازيگران سياسي- فضايي و كنشگران اقتصادي براي تأمين امنيت، حفظ منافع ملي و توسعه سطح رفاه است. يكي از مهم‌ترين عوامل دسترسي به اين مهم، شناسايي، سياست‌گذاري و به‌كارگيري قدرت در جهت دسترسي به مناطق راهبردي جهان است. داده‌هاي موجود گوياي آن است كه درآينده نزديك، اقيانوس هند، به مركز توجهات جهاني در قرن بيست و يكم تبديل خواهد شد. اين منطقه از جهان با عواملي همچون افزايش تجارت بين‌المللي، تغييرات جمعيتي، ادغام اقتصادها، مدرنيزه شدن بنادر و كشتيراني، افزايش وابستگي قدرت‌هاي اقتصادي در تأمين انرژي و رشد منافع راهبردي قدرت‌ها مرتبط است. ازاين‌رو، اقيانوس هند به‌عنوان يك حوزه رقابتي شديد بين آمريكا، چين، هند و ديگر قدرت‌هاي جهاني پديدار خواهد شد. به دنبال آن امنيت ملي ايران به ويژه حوزه امنيت دريايي نيز متأثر خواهد شد. اين مسئله از نشانگان مهمِ گذار از ژئوپليتيك سنتي و ورود به ساختار جديد ژئوپلي نوميك جهاني است. در اين چارچوب، سوال اصلي اين مقاله اين است كه مهمترين مسائل و موضوعات موجود در معادلات قدرت‌هاي جهاني در بستر ساختار جديد ژئوپلي نوميك جهاني با تمركز بر اقيانوس هند كدامند و چه تأثيري بر امنيت ملي ايران خواهد داشت؟ يافته‌هاي اين پژوهش كه به روش توصيفي- تحليلي صورت گرفته است، نشان مي‌دهد كه امنيت خطوط دريايي، دسترسي مطمئن به انرژي، رقابت چين و آمريكا، تنش‌ها بر سر منابع بستر و زير بستر دريا و به دنبال آن شكل‌گيري ائتلاف‌هاي امنيتي از مسائل و موضوعات مهم در حوزه راهبردي اقيانوس هند مي‌باشند كه تأثير مستقيمي بر امنيت ملي كشور به ويژه در حوزه اقتصاد دريايي و بازدارندگي نظامي در بستر دريا خواهد گذاشت.