پايش حدود مرزهاي رودخانه اي ممتد دو سوي مرز(مطالعه موردي هيرمند)

مالكيت و حق بهره‌برداري از آب رودخانه‌هاي مرزي بطور كامل در اختيار يك كشور نيست. اين مهم از ديرباز سر منشاء اختلافات و كشمكش‌هاي سياسي و حتي جنگ‌ها و عمليات‌هاي نظامي بين دولت‌ها بوده است. رودخانه مرزي هيرمند از كوه‌هاي هندوكش در غرب كابل افغانستان سرچشمه گرفته و در نهايت به تالاب هامون واقع در دشت سيستان ايران مي‌ريزد. اين رودخانه يكي از موضوعات حقوقي و مناقشات بين ايران و افغانستان بر سر تعيين حدود مرزي بين‌المللي و چگونگي تقسيم آب از زمان امضاي عهدنامه پاريس 1857 تا كنون بوده است. رودخانه هيرمند، مرزهاي بين‌المللي ايران و افغانستان را در بخشي از سيستان تشكيل مي‌دهد. تغييرات احتمالي مسير اين رودخانه ناشي از نوسانات اقليمي و فعاليت‌هاي انساني در درازمدت، مي‌تواند زمينه‌ساز اختلافات سياسي بيشتر بين ايران و افغانستان بر سر تعيين حدود مرزي (حاكميت) گردد. از‌اين‌رو، در اين مطالعه پايش تغييرات بلندمدت مسير رودخانه هيرمند در ناحيه مرزي مشترك بين ايران و افغانستان به عنوان يك ضرورت حقوقي – سياسي مدنظر قرار گرفته است. بدين منظور از سري زماني تصاوير سنجش‌از‌دوري به عنوان يك منبع اطلاعاتي قابل اعتماد، كم‌هزينه و ارزشمند استفاده شده است.