مطالعه تاثير تيمار بذور پنبه با چند حشره‌كش عليه تريپس پنبه (Thrips tabaci Lindeman, 1889) در شرايط مزرعه اي

سابقه و هدف: تريپس پنبه از آفات مهم اول فصل و اقتصادي پنبه در ايران است. پوره ها و حشرات كامل آفت به محض سبز شدن بوته‌ها، ضمن تغذيه باعث بدشكلي و تغيير شكل برگها، كاهش سطح سبز، ازبين رفتن جوانه انتهايي، كوتولگي و چند شاخه‌اي شدن بوته‌ها، كاهش رشد و درنتيجه كاهش عملكرد محصول مي‌گرددند. يكي از روشهاي پيشگيري از خسارت آفت تيماركردن بذر(ضدعفوني) با حشره‌كش‌ها مي‌باشد. در اين تحقيق اثر تيمار بذور به سه حشره‌كش بصورت آزمايش فاكتوريل در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي در شرايط مزرعه‌اي مورد بررسي قرار گرفت. مواد و روش ها: اين پروژه در قالب آزمايش فاكتوريل بر پايه طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در 3 تكرار در استان‌هاي خراسان رضوي و جنوبي انجام شد. فاكتور اصلي(A) در 2 سطح بذر دلينته و كركدار پنبه و فاكتور فرعي(B) در 7 سطح شامل حشره‌كش جديد تيامتوكسام (كروزر) به ميزان 5 و 7 ميلي ليتر، ايميداكلوپريد (گائوچو) و تيوديكارب (لاروين) به ميزان 5 و 7 گرم به ازاي هر كيلوگرم بذر پنبه و شاهد بدون حشره‌كش مورد بررسي قرار گرفت. براي تيمار كردن بذر، حشره‌كش‌هاي مورد آزمايش در 25 ميلي ليتر آب به ازاي هر كيلو گرم بذر مخلوط شده و سپس بذور پنبه را داخل محلول حاصله قرار داده و به مدت 10 دقيقه بهم زده شدند. پس از آغشته شدن تمام سطوح بذور به محلول سمي، بذور تيمار شده روي ورق كاغذي قرار گرفت تا كاملاً خشك شدند و 24 ساعت بعد كشت در مزرعه انجام شد پس از سبز شدن بوته‌هاي پنبه، آماربرداري از هفته اول تا پنجم بعد از سبز شدن انجام شد. تجزيه و تحليل داده‌ها با استفاده نرم افزار SAS Ver.16 و مقايسه ميانگين‌ها با ازمون چند دامنه‌اي دانكن انجام شد.يافته‌ها: نتايج نشان داد كه نوع بذر (دلينته يا كرك دار بودن) روي اثر بخشي تيمار بذر براي كنترل آفت تريپس پنبه تاثيري نداشت ولي بين تيمارهاي حشره‌كش از نظر تعداد آفت تفاوت معني‌داري مشاهده گرديد. در بين حشره‌كش‌هاي مورد آزمايش حشره‌كش گائوچو به ميزان 7 گرم و كروزر به ميزان 7 ميلي ليتر در يك كيلوگرم بذر به صورت تيمار بذر بيشترين تاثير را در پيشگري از خسارت اين آفت داشته و قابل توصيه مي‌باشند.نتيجه‌گيري كلي: با توجه به نتايج اين تحقيق مي‌توان گفت كه حشره‌كش‌هاي كروزر (7 ميلي ليتر ) و گائوچو (7 ميلي ليتر) به ازاي يك كيلوگرم بذر بهترين نتيجه را نشان دادند. لذا براي پيشگيري از تغذيه و خسارت تريپس و حتي ساير آفات مكنده اول فصل در پنج هفته اول دوره رشدي گياه، اين دو حشره‌كش براي بذور كركدار و بدون كرك(دلينته) به صورت دستي يا مكانيزه در كارخانجات دلنتيه‌گيري بذر توصيه مي‌‌گردند.