ارزيابي تأثير كمپوست پسماند شهري در كاهش تجمع سرب در رژيم غذايي و اندام‌هاي حيوانات

زمينه و هدف: نگراني‌هاي عمومي درباره تأثير آلاينده‌هاي محيطي بر سلامت انسان منجر به افزايش توجه به وجود مواد سمي در رژيم غذايي انسان و حيوان در دهه‌هاي گذشته شده است. هدف از مطالعه حاضر ارزيابي تأثير كمپوست پسماند شهري بر كاهش غلظت فلز سرب در رژيم غذايي و اندام‌هاي نشخواركنندگان چراكننده مي‌باشد. مواد و روش‌ها: در يك آزمايش گلخانه‌اي كمپوست در چهار سطح 0، 1، 3 و 5 درصد وزني به يك خاك معدني آلوده به سرب اضافه شد و به مدت شش ماه گياه Stipa arabica (استيپا) در آن كشت داده شد. بعد از برداشت گياه، غلظت سرب خاك و ريشه و شاخساره با استفاده از دستگاه ICP OES مشخص شد. سپس ميزان دريافت روزانه سرب توسط گاو و گوسفند و غلظت آن‌ در اندام‌ها بر اساس مدل‌هاي زنجيره غذايي تعيين و با استانداردهاي اتحاديه اروپا در رابطه با كيفيت محصولات حيواني از ديدگاه سلامت حيوان و امنيت غذايي براي انسان به عنوان حد بحراني مقايسه شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه كمپوست توانست با كاهش 65 و 60 درصدي به ترتيب براي گاو و گوسفند، دريافت روزانه سرب را به حد مجاز از ديدگاه سلامت حيوان برساند. تجمع سرب در اندام‌ها به صورت كليه كبد گوشت بود كه با اعمال كمپوست تا % 64/77 كاهش يافت و از لحاظ سلامت حيوان غلظت سرب در همه اندام‌ها به حد ايمن كاهش پيدا كرد و از ديدگاه امنيت غذايي غلظت آن را براي مصرف گوشت توسط انسان به كمتر از مقدار استاندارد رساند.نتيجه‌گيري: كمپوست پسماند شهري به عنوان يك بهساز آلي مي‌تواند به طور معني‌داري غلظت سرب در رژيم غذايي و بافت‌هاي حيوانات را كاهش دهد و آن را به حد مجاز برساند.