مطالعه قابليت رديابي فلز سنگين سرب در برگ درختان اوكاليپتوس (Eucalyptus microtheca) و برهان (Albizia lebbeck) در شهرستان شوش

زمينه و هدف: سرب جزء فلزات سمي مي‌باشد كه نقش زيستي در بدن موجودات زنده ندارد و مي‌تواند منجر به مسموميت و بيماري در انسان شود. اين مطالعه به منظور بررسي وضعيت آلودگي به سرب با گونه‌هاي درختي غالب كاشته شده در محدوده شهري شهرستان شوش به عنوان ردياب زيستي انجام شد. مواد و روش‌ها: نمونه‌برداري از 2 گونه برهان و اوكاليپتوس در طول يك سال در 4 ايستگاه پرترافيك و كم‌ترافيك در محدوده شهري انجام شد. نمونه‌گيري از خاك محل رويش درخت‌ها از عمق صفر تا 30 سانتي‌متر و نمونه برگ گياهان از ارتفاع 2 متر از سطح زمين در چهار جهت و در سه تكرار صورت گرفت. نمونه‌هاي برگ و خاك به تعداد 120 عدد براي تجزيه شيميايي به آزمايشگاه منتقل شدند.يافته‌ها: بيشترين ميانگين غلظت سرب در زمستان 1398 در خاك پاي درختان در ايستگاه پرترافيك4/6±1183/2 ميلي‌گرم بر كيلوگرم و در برگ‌هاي شسته‌نشده درخت برهان در ايستگاه كم‌ترافيك4/2±95/1 ميلي‌گرم بر كيلوگرم بود. در فصل تابستان 1399 به ترتيب بيشترين و كمترين ميزان سرب در خاك پاي درختان ايستگاه پرترافيك 7/3±1056/2ميلي‌گرم بر كيلوگرم و در برگ‌هاي شسته‌نشده درخت برهان در ايستگاه كم‌ترافيك 1/4±95/3 ميلي‌گرم بر كيلوگرم به دست آمد.نتيجه‌گيري: با توجه به اين كه ميزان ضريب تجمع زيستي در هيچ يك از نمونه‌ها بيشتر از 1 نبود، مي‌توان نتيجه گرفت گونه‌هاي برهان و اوكاليپتوس توانايي چنداني براي انتقال سرب موجود در خاك به اندام هوايي خود، همچنين توانايي جذب سرب احتمالي موجود در فضاي رشد خود را ندارند و نمي‌توان آن‌ها را جزء گياهان زيست ردياب درنظر گرفت.