تعيين شاخص هاي ارزيابي ريسك سرطان‌زايي عناصر سنگين در منابع آب شهر تربت جام در سال 1401

زمينه و هدف: عناصر سنگين به دليل پايداري و قابليت تجمع در بافت‌هاي زنده و زنجيره غذايي، از مهمترين آلاينده‌هاي آب هاي آشاميدني به حساب مي‌آيند. از اين رو مطالعه حاضر با هدف تعيين شاخص‌هاي ارزيابي ريسك سرطان‌زايي و غير سرطان زايي عناصر سنگين در منابع آب شهر تربت جام در سال 1401 انجام شد.مواد و روش‌ها: نمونه‌برداري از 16 منبع آب زيرزميني و خاك اطراف منابع آب شهر تربت‌جام در دو فصل تابستان و پاييز سال 1401 صورت گرفت. غلظت 5 عنصر سنگين آرسنيك، جيوه، سرب، كادميوم و مس با استفاده از دستگاه جذب اتمي Varian مورد سنجش قرار گرفت و در نهايت ميزان خطر بهداشتي براي سه گروه مختلف با كمك شاخص‌هاي آژانس حفاظت از محيط زيست آمريكا محاسبه شد.يافته‌ها: ميانگين غلظت عناصر سنگين در آب در تابستان به ترتيب براي آرسنيك:0/0027 ± 0/0035، جيوه: 0/00019 ± 0/00035، سرب: 0/0011 ± 0/0023، كادميوم: 0/0002 ± 0/0002و مس: 0/0046± 0/0078 در پاييز آرسنيك: 0/0082 ± 0/0081، جيوه: 0/0018 ± 0/0008، سرب: 0/0056 ± 0/0058، كادميوم: 0/00084 ± 0/00083و مس: 0/0091 ± 0/0068 و در خاك آرسنيك: 0/011 ± 0/053، جيوه: 0/0086 ± 0/0068، سرب: 0/131 ± 186/ 0، كادميوم: 0/0002± 00047/ 0 و مس: 0/12± 0/24  ميلي‎گرم بر ليتر بدست آمد. همچنين ميزان ريسك غيرسرطان‌زايي عناصر سنگين مورد بررسي پايين بود. در حالي كه ميزان ريسك سرطان‌زايي براي آرسنيك در هر دو فصل خيلي بالا، براي كادميوم در فصل پاييز در حد متوسط و براي ساير عناصر در محدوده تعيين شده استاندارد بدست آمد.نتيجه‌گيري: با توجه به بالا بودن ميزان ريسك سرطان‌زايي آرسنيك در هر سه گروه زنان، مردان و كودكان در دو فصل تابستان و پاييز، پايش آرسنيك بايد بطور مستمر در دستور كار واحدهاي نظارتي قرار گيرد.