اولويت‌بندي عوامل مؤثر بر توسعه كارآفريني روستايي-كشاورزي در منطقه سيستان

مقدمه و هدف: كارآفريني يكي از عوامل مؤثر در توسعه كشاورزي مي‌‌باشد، زيرا قادر است با ايجاد فرصت‌‌هاي نوين اشتغال و كسب درآمد، نقش مؤثري در بهبود وضع اقتصادي و معيشتي روستاها داشته باشد. لذا ارزيابي ميزان كارآفريني و تلاش براي توسعه و تقويت آن در فرآيند توسعه از طريق فراهم كردن زمينه‌‌هاي اوليه آن، اهميت خاصي دارد. از آنجايي كه منطقه سيستان از توزيع نامناسب زماني و مكاني آب رنج مي ‏برد و نيز با رشد جمعيت، گسترش شهر نشيني، و توسعه بخش‏ هاي كشاورزي و صنعت مواجه است افزايش تقاضاي آب در اين منطقه اتفاقي ناگزير بوده و مديريت منابع آب براي جلوگيري از مواجهه با بحران آب و تنش‏ هاي احتمالي الزامي مي باشد. با توجه به قابليت‌‌هاي موجود كشاورزي در منطقه سيستان لازم است، كه عوامل مؤثر بر توسعه كارآفريني منطقه سيستان در جهت بهبود وضعيت اقتصادي مردم منطقه اولويت‌‌بندي شود و به فعاليت هاي اقتصادي در قالب كارآفريني كشاورزي در منطقه توجه خاصي شود. اين مطالعه با هدف برنامه‌‌ريزي و اولويت‌‌بندي عوامل مؤثر بر توسعه كارآفريني منطقه سيستان صورت پذيرفته است. مواد و روش‌‌ها: جهت تجزيه‌‌و‌‌تحليل داده‌‌ها از تكنيك تصميم‌‌گيري چندشاخصه الكتره استفاده شد. اين روش در ميان روش‌‌هاي تصميم‌‌گيري چند‌‌معياره‌‌ايي مي‌‌باشد كه قادر به مدل سازي پيچيده در سيستم‌‌ها و سيستم‌‌هاي سطح بالا مي‌‌باشد. در اين تحقيق، اين روش در طي يك فرآيند 8 مرحله‌‌اي انجام شد. همچنين، جامعه آماري نيز شامل 45 نفر از كارشناسان و خبرگان سازمان جهاد كشاورزي استان سيستان و بلوچستان بود، كه از طريق پرسشنامه در سال 1401 اطلاعات مورد نياز جمع‌‌آوري گرديد. يافته‌‌ها: نتايج اولويت‌‌بندي عوامل مؤثر بر توسعه كارآفريني منطقه سيستان نشان مي‌‌دهد كه  عوامل اقتصادي بالاترين اولويت و عوامل محيطي كمترين اولويت را داشتند. همچنين، عوامل مؤثر بر كارآفريني و چيرگي به ترتيب رتبه شامل عوامل اقتصادي با تعداد چيرگي 4، آموزشي با تعداد چيرگي 3، روانشناختي با تعداد چيرگي 2، محيطي با تعداد چيرگي 1 و اجتماعي با تعداد چيرگي صفر تعيين شدند. نتيجه‌‌گيري: از نتايج به دست آمده مي‌‌توان برداشت كرد كه در اولويت‌‌بندي ابعاد و عوامل اثرگذار، عامل اقتصادي داراي بالاترين تأثير و عامل محيطي كمترين اثر را بر توسعه كارآفريني كشاورزي در مناطق روستايي سيستان دارد. در حالت كلي مي‌‌توان نتيجه گرفت كه لازمه توسعه اقتصادي در مناطق روستايي سيستان، طرح‌‌ها و برنامه‌‌هاي جديد است كه اين امر همراه با توسعه كارآفريني و توانمند‌‌سازي سياست‌‌هاي محيطي امكان پذير مي‌‌باشد. لذا، عوامل اقتصادي در منطقه مورد مطالعه تأثير شايان ذكري دارد وبا توجه به اولويت عوامل اقتصادي، فضايي فراهم شود كه دريافت وام و تسهيلات ملي براي كشاورزان كارآفرين منطقه تسهيل گردد.