بررسي عوامل مرتبط با كاهش مصرف نمك در زنان جنوب ايران: كاربردي از مدل فرانظري

مقدمه: كاهش نمك دريافتي جمعيت يكي از ساده ترين، موثرترين و مقرون به صرفه ترين راه ها براي كاهش بار بيماري هاي قلبي-عروقي است. پژوهش حاضر با هدف بررسي عوامل مرتبط با كاهش مصرف نمك با استفاده از مدل فرانظري در زنان جنوب ايران انجام شد. روش بررسي: پژوهش حاضر، مطالعه اي مقطعي از نوع توصيفي-تحليلي بود كه از آبان تا بهمن 1401 بر روي زنان 18 تا 59 سالۀ مراجعه كننده به مراكز جامع سلامت شهرستان بستك انجام شد. تعداد 452 نفر با استفاده از روش نمونه گيري در دسترس انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه اي مشتمل بر سه بخش: اطلاعات دموگرافيك، پرسشنامۀ محقق ساخته بر اساس سازه هاي مدل فرانظري و پرسشنامۀ كاهش مصرف نمك جمع آوري شد. داده ها با استفاده از آزمون هاي كروسكال واليس، همبستگي پيرسون و تحليل رگرسيون با نرم افزار SPSS نسخۀ 22 تجزيه و تحليل شد. يافته ها: نتايج نشان داد كه دامنۀ سني شركت كنندگان بين 18 تا 52 سال با ميانگين 10.13 ± 35.51 سال بود. 23.5 درصد از شركت كنندگان در مرحلۀ پيش تفكر، 21.7 درصد در مرحلۀ تفكر،20.8 درصد در مرحلۀ آمادگي، 11.3 درصد در مرحلۀ عمل و 22.8 درصد در مرحلۀ حفظ و نگهداري بودند. نتايج تحليل همبستگي پيرسون نشان داد كه بين فرآيندهاي شناختي (r= 0/44, p 0/01)، فرآيندهاي رفتاري (r= 0/54, p 0/01)، خودكارآمدي (0.43=r،0.01 p)، و موازنۀ تصميم گيري (r= 0/37, p 0/01)، با رفتار كاهش مصرف نمك رابطۀ مثبت و معناداري وجود دارد. اما بين وسوسه انگيزي و رفتار كاهش مصرف نمك همبستگي منفي معني‌داري وجود داشت(r=-0.34, p 0/01). همچنين نتايج تحليل رگرسيون نشان داد كه سن، شرطي سازي متقابل، خودكارآمدي، افزايش خودآگاهي، موازنۀ تصميم گيري، روابط     ياري رسان و وسوسه انگيزي مي توانند 38.1 درصد از كل واريانس رفتار كاهش مصرف نمك را پيش بيني كنند (0.05 p). نتيجه‌گيري: بر اساس يافته‌ها، خودكارآمدي، وسوسه انگيزي، فرآيندهاي تغيير شناختي و رفتاري، مزايا و معايب كاهش مصرف نمك نقش عمده‌اي در رفتار كاهش مصرف نمك دارند. پيشنهاد مي شود اين عوامل  در توسعه و اجراي مداخلات آموزشي مورد توجه قرار گيرند.