تبيين فرآيند ايفاي نقش مادري در زنان ايراني مبتلا به سرطان پستان: يك مطالعه نظريه زمينه‬ اي

زمينه و هدف: در زنان مبتلا به سرطان پستان كه داراي فرزند هستند، با توجه به بار بيشمار بيماري، ممكن است نحوه ايفاي نقش مادري تغيير يابد. هدف اين مطالعه، تبيين فرايند ايفاي نقش مادري در زنان مبتلا به سرطان پستان بود. روش كار: مطالعه حاضر با رويكرد نظريه زمينه اي انجام شد. مشاركت كنندگان زنان مبتلا به سرطان پستان داراي فرزند زير 16 سال بودند كه با استفاده از روش هاي نمونه گيري هدفمند و نظري وارد مطالعه شدند. گردآوري داده ها به وسيله مصاحبه عميق غيرساختارمند با 23 مادر، 4 فرزند، 2 همسر و 2 مشاركت كننده از پرسنل درماني طي ارديبهشت ماه 1397 تا دي ماه 1398در مركز انكولوژي شهيد قاضي طباطبايي دانشگاه علوم پزشكي تبريز و موسسه خيريه ريحانه انجام گرفت. داده ها با روش اشتراوس كوربين (2008) تجزيه و تحليل شدند. يافته ها: تحليل داده‏ ها براي زمينه، چهار طبقه اصلي «محدودكننده هاي جسماني نقش»، «بار رواني بيماري»، «پيامدهاي فرزندي درك شده توسط مادر»، و «حمايت ها: بودن با و براي مادر» را شناسايي كرد. مادران از سه راهبرد اصلي شامل «آماده سازي خود»، «باز سازماندهي نقشها» و «بازسازي خود و خانواده» براي دستيابي به پيامد «ثبات نقش مادري باز تعريف شده» استفاده مي كردند. طبقه مركزي مطالعه تحت عنوان «الگوي مشاركتي نظارتي» در ايفاي نقش مادري نامگذاري شد. مادران توانستند با قالب بندي الگوي مشاركتي نظارتي، نقش مادري خود را به عنوان مادري عادي جديد، تداوم بخشند. نتيجه گيري: مادران توانستند با به كارگيري الگوي مشاركتي نظارتي و به كمك جايگزين هاي نقش و رهايي تدريجي از وابستگي به ديگران، توانايي پاسخ به انتظارات نقش مادري از خود را افزايش دهند. لذا، شناسايي اين الگو و راهبردهاي به كار رفته مي تواند به متخصصين مراقبت سلامت كمك كند تا با حمايت و ارائه مشاوره و آموزش به اين مادران و خانواده ها، آنان را در ايفاي نقش مادري ياري نمايند.