نقد روش‌‌شناسي و مقايسۀ تطبيقي و تحليلي شيوه‌هاي جاسوسي براساس هفت داستان مشهور ادبي و تاريخي با تأكيد بر داستان «پادشاه جهود» در مثنوي

نقد روش‏شناسي و تحليل آثار ادبي از موضوعات مهم در حوزۀ آثار علمي و پژوهشي است كه مي‏توان به تأثير بينامتني متون ادبي به‌ويژه در ادبيات داستاني پي برد و شباهت‏ها و تفاوت‏ها و ميزان تأثيرپذيري آنان از يكديگر را نقد و بررسي كرد. در پژوهش حاضر، نگارندگان كوشيده‏اند با استفاده از روش تحليل محتوا و مقايسۀ تطبيقي، يكي از شگردهاي جاسوسي در جنگ را در هفت داستان مشهور ادبي و تاريخي «پادشاه جهود و نصرانيان» در مثنوي و حيات الحيوان دميري، «بوم و غراب» در كليله و دمنه، «نبرد فيروزشاه با هيطاليان» در تاريخ طبري، «شغاد و رستم» در شاهنامۀ فردوسي، «نبرد زبا و جزيمه» در تاريخ بلعمي، «بي‏بي ستي و ابومسلم» در ابومسلم‌نامه نقد و بررسي و تفاوت‏ها و شباهت‏هاي اين متون را ارزيابي كنند و از طريق تحليل محتواي داده‏هاي داستاني، پي‌رنگ واحد آن‌ها را به وضوح نشان دهند. نتايج نشان داد كه شيوۀ جاسوسي در داستان پادشاه جهود و نصرانيان در مثنوي و حيات الحيوان از حيث ساخت و محتوا قوي‌تر از ساير داستان‏هاست، زيرا شيوۀ نفوذ در آن بر پايۀ نوعي جنگ شناختي است كه بدون هيچ درگيري نظامي با هدف تسلط بر قدرت شناخت و نشانه‏ گرفتن باورهاي ديني دشمن توانسته است در بين ترسايان اختلاف ايجاد كند و آنان را نابود سازد؛ اصلي كه در داستان‏هاي ديگر رعايت نشده است.