بررسي و تحليل كاركرد رنگ در شعر پايداري افغانستان براساس نظريۀ ماكس لوشر؛ مطالعۀ موردي اشعار خليل‌الله خليلي

ادبيات فارسي معاصر افغانستان، متأثّر از عوامل اجتماعي و فرهنگي انقلاب مشروطه و سپس كودتاي هفتم ثور (7ارديبهشت)، متحوّل و زمينه ساز شكل‌گيري جريان‌هاي متفاوت شعري شد كه هريك شعر را برمبناي انديشه هاي آرمان‌گرايانۀ خويش تفسير مي كردند. شاعران اين جريان هاي شعري از رنگ‌ها نيز، به‌عنوان ابزاري براي بيان اهداف سياسي و اجتماعي‌ خود، بهره برده‌اند؛ به‌ويژه شاعران جريان پايداري، از سرآمدترين جريان هاي شعر معاصر افغانستان، در بيان افكار خود، از طيف‌هاي مختلف رنگ ها استفاده كرده‌اند. رنگ‌ها، به‌سبب نقش مهمشان در بازتاب شخصيت عاطفي و معنوي افراد، در علم روان‌شناسي مدرن نيز موردتوجه قرار گرفته اند. يكي از آزمون هايي كه براساس كيفيت كاربرد رنگ ها مي‌تواند وضعيت روحي و رواني هنرمند را بازگو كند، نظريۀ روان‌شناسي رنگ ماكس لوشر است. پژوهش حاضر به‌شيوۀ توصيفي-تحليلي انجام گرفته و اهميت آن در اين است كه مطالعه روشمند شعر پايداري افغانستان مي‌تواند ما را با لايه‌هاي پنهان و نحوۀ تفكر شاعران اين جريان آشنا سازد.بررسي موردي كاركرد هشت رنگ كاربردي لوشر در اشعار خليل‌الله خليلي، طلايه دار شعر مقاومت و پايداري افغانستان، نشان مي دهد كاربرد وافر رنگ سرخ و سياه در وضعيت نخست نشان دهندۀ گرايش شاعر به مفهوم قيام و مبارزه عليه  استبداد و نابساماني‌هاي اجتماعي است؛ همچنين بسامد رنگ سبز و آبي در وضعيت دوم، كه حاكي از وضع واقعي است، تمايل و اميد شاعر به زندگيِ بهتر، پايان تجاوز و ايجاد تحوّل عميق در جامعه را نشان مي‌دهد.