مطالعه‌ محله‌ ميدان‌كهنه كاشان و بازخواني مركز محله‌ تاريخي و مقايسه آن با محله ميدان‌كهنه قم

بافت تاريخي ارزشمند كاشان با وجود آسيب‌هاي زياد ناشي از تحولات شهري معاصر، كمتر مطالعه شده است و اين موضوع در مورد هسته‌ اوليه‌ شهر و محله‌هاي مربوط به آن، نمود بيشتري دارد كه سبب افزايش مداخلات و آسيب‌هاي مختلف به بافت محلات مي‌شود. محله‌ ميدان‌كهنه به گمان نويسندگان، هسته‌ اوليه تشكيل شهر تاريخي بوده كه اطلاعات‌ مستندي در مورد آن وجود ندارند؛ اين محله، قرارگاه مسجد جامع كهن است كه قدمت آن بر اساس كتيبه‌ مناره‌ آن، به سال 466 ه.ق. مي‌رسد. اين پژوهش قصد دارد ضمن بررسي ساختار، اجزا و فضاهاي محله ميدان‌كهنه، سير تحول و تكامل اين محله تاريخي را مطالعه كند. روش اين تحقيق، اسنادي و تفسيري- تاريخي است؛ تلاش‌ مي‌شود بر پايه‌ مطالعات ميداني، وضعيت موجود محله، عناصر شاخص و كاربري‌هاي آن معرفي شوند و بر اساس منابع معدود تاريخي موجود و نقشه‌هاي هوايي، وضعيت موجود و ساختار تاريخي مركز محله شناسايي ‌شود و سپس با محله هم‌نام خود در شهر قم مقايسه شود. نتايج پژوهش حاكي از اين هستند كه محله در مسيرِ معابر تاريخي شكل‌ گرفته و مسجد جامع يكي از اجزاي اوليه‌ آن بوده‌ كه با تكامل تاريخي محله، توسعه‌ يافته است؛ محله ميدان‌كهنه احتمالاً داراي يك ميدان قديمي به‌عنوان مركز محله، در مجاورت مسجد جامع بوده كه به‌تدريج از بين رفته است. مقايسه اين محله با هم‌نام خود در قم، مؤيد اين نكته است كه هر دو محله در گذشته داراي ميدان و كاربري‌هاي نسبتاً مشابه در اطراف آن بوده‌اند كه به مرور زمان، ميدان از بين رفته و جاي خود را به گذر و كاربري‌هاي ديگر داده است.