تحليل كتاب‌سنجي شهرهاي پايدار (مطالعۀ الگوها و روندهاي علمي 1970-2024)

در دهه‌هاي اخير، موضوع شهرهاي پايدار به يكي از مباحث اصلي و چالش‌برانگيز در حوزۀ توسعۀ پايدار تبديل شده و تحقيقات در زمينۀ شهرهاي پايدار به‌طور فزاينده‌اي در دانشگاه‌ها و مراكز تحقيقاتي جهاني مورد توجه قرار گرفته است، اما مطالعات جامع كتاب‌سنجي براي ارزيابي كامل روندها و الگوهاي اين تحقيق محدود است.اين مطالعه به تحليل جهاني تحقيقات كتاب‌سنجي در حوزۀ شهرهاي پايدار از پايگاه داده وب‌علم پرداخته است. داده‌ها با كليدواژۀ «شهرهاي پايدار» از سال 1974 تا 2024 استخراج و با تكنيك‌هاي كتاب‌سنجي و نرم‌افزار وس‌ويوور تحليل شدند. شاخص‌هاي بررسي‌شده شامل خروجي‌هاي علمي، استنادها، همكاري‌هاي بين‌المللي، هم‌استنادي، هم‌رويداد، پيوند كتاب‌شناختي و حوزه‌هاي پژوهشي بودند.توليدات علمي در زمينۀ شهرهاي پايدار به‌طور قابل‌توجهي افزايش يافته و همكاري‌هاي بين‌المللي به‌سرعت در حال گسترش است. موضوعات تحقيقاتي به‌تدريج از حوزه‌هاي سنتي مانند هواشناسي، علوم كامپيوتر و معماري به حوزه‌هاي مدرن‌تري از جمله مطالعات شهري، مهندسي و اكولوژي محيطي منتقل شده است. كشورهاي پيشرفته نظير ايالات‌متحده، انگلستان و چين در اين تحقيقات نقش محوري ايفا مي‌كنند. واژه‌هاي كليدي جديد مانند «يادگيري ماشين»، «كوويد-۱۹»، «شهرهاي پايدار»، «امنيت»، «حكمراني»، «اهداف توسعۀ پايدار» و «چشم‌انداز» به‌طور فزاينده‌اي در مطالعات مرتبط ظاهر شده‌اند و به‌عنوان شاخص‌هاي مهمي براي تحقيقات آينده درنظر گرفته مي‌شوند.نتايج شامل افزايش توليدات علمي، گسترش همكاري‌هاي بين‌المللي و تغييرات موضوعي به‌سمت حوزه‌هاي مدرن‌تر است. تحقيقات در آينده به‌ويژه بر فناوري‌هاي نوين و مفاهيم پايداري و تاب‌آوري تمركز دارند كه در توسعۀ شهرهاي پايدار داراي اهميت زيادي هستند.