اردوليبراليسم و تكوين دولت مدرن در آلمان

اردوليبراليسم در زمان يك بحران شديد اقتصاد سياسي ليبرال در جمهوري وايمار آلمان پديدار شد؛ در واقع نوعي تلاش سياسي هماهنگ براي بازيابي عقلانيت اقتصاد آزاد در رفتار دولت و نيز رفتار شركت‌كنندگان در بازار وجود داشت. بنابراين، دولت ليبرال به‌عنوان شالوده ضروري اقتصاد آزاد و به‌مانند قدرتي كه بتواند چارچوب شرايط مورد انتظار را براي دخالت «دست نامرئي» در اقتصاد براي تسهيل و حفظ آزادي آن فراهم كند، معرفي شد. ازاين‌رو، هدف اصلي اين پژوهش بررسي نقش اردوليبراليسم آلماني در فرايند تاريخي تكامل نهاد دولت در آلمان است. دو پرسش پژوهشي در اين نوشتار عبارت‌اند از: 1. دولت آلمان داراي چه بنيان‌ها و ويژگي‌هايي است؟ 2. از ديدگاه دولت‌سازي بر مبناي تعريف هگل، اردوليبراليسم چه نقشي در تاريخ سياسي آلمان ايفا كرده است؟ در فرضيه پژوهشي، بيان مي‌شود كه اردوليبراليسم بر مبناي آموزه‌هاي يونان باستان، مسيحيت و عصر روشنگري، ليبراليسم آنگلوساكسون را به نفع «خير جمعي» هماهنگ كرده، و با ايجاد فضايي حائل ميان نهادهاي «دولت سياسي» و افراد جامعه، بر مبناي بازار و فرايندهاي آن، «جامعه مدني» را تكامل بخشيده و از اين راه فرايند تكوين نهاد دولت در آلمان را پيش برده است. تحليل «تاريخ ايده‌ها» در مركز توجه اين پژوهش قرار دارد. در اين روش، ايده‌ها در روند تكوين و تكامل خود در كنار يكديگر قرار مي‌گيرند و به تكوين نهادها (مانند نهاد دولت) مي‌انجامند. افزون‌بر مطالعه آثار نظريه‌پردازاني همچون هگل و وبر، منابع دست‌دوم كه از سوي پژوهشگران برپايه استفاده از منابع دست‌اول ايجاد شده‌اند، و دربرگيرنده مقاله‌ها و كتاب‌هايي هستند كه رويدادهاي گذشته با اهميت تاريخي را توصيف مي‌كنند، بررسي مي‌شوند. يافته‌هاي تبيين بنيان نظري اردوليبراليسم آلمان و بررسي نقش آن در فرايند تكامل نهاد دولت در اين كشور نشان مي‌دهد كه جمهوري فدرال آلمان با وجود وفاداري كامل به بنيان‌هاي ليبراليسم سياسي و اقتصادي، توانسته است با تعديل ليبراليسم به نفع دولت، و ايجاد گونه‌اي ويژه از ليبراليسم به نام اردوليبراليسم، ضمن تكوين و تكامل «جامعه مدني» به‌عنوان بخشي از بدنه دولت در معناي هگلي آن، فردگرايي افراطي را مهار كند و خير عمومي و عدالت اجتماعي را در متن سنت ليبرال به انجام رساند.