امكان‌سنجي ايجاد كتابخانه‌ ديجيتال دركتابخانه‌هاي عمومي شهر كرمان

هدف: كتابخانه‌ ديجيتال مجموعه‌اي از اشياي ديجيتالي مانند كتاب‌، مجله‌، فايل‌ شنيداري، ويدئو و ساير اسنادي است كه به‌صورت الكترونيكي در دسترس هستند. كتابخانه‌هاي عمومي نيز براي بهبود كيفيت خدمات خود از كتابخانه‌هاي ديجيتال استفاده مي‌كنند. هدف اين پژوهش، امكان‌سنجي ايجاد كتابخانه‌ ديجيتال در كتابخانه‌هاي عموميِ زيرنظر نهاد كتابخانه‌هاي عمومي كشور، مستقر در سطح شهر كرمان است.روش‌: پژوهش حاضر با روش پيمايشي از نوع توصيفي- تحليلي انجام شد. جامعه‌ آماري شامل 62 نفر از مسئولان و كارمندان شاغل در 9 كتابخانه‌ عمومي شهر كرمان بود. به‌ علت محدود بودن حجم جامعه، نمونه‌گيري انجام نشد و تمام افراد به‌عنوان نمونه‌ آماري در نظر گرفته شدند. جمع‌آوري اطلاعات با استفاده از سياهه‌ وارسيِ محقق‌ساخته، كه اعتبار ساختاري و محتوايي آن به تأييد رسيده، انجام شد. سؤالات سياهه‌ وارسي، باتوجه ‌به اهداف پژوهش و منطبق با پرسش‌هاي اساسي تهيه و تنظيم شد. اعتبار اين سياهه‌ ‌وارسي ازطريق كسب نظر متخصصان موضوعي و بررسي ابعاد مؤلفه‌هاي پژوهش و انطباق با متون و پژوهش‌هاي مشابه تأييد شد. براي بررسي فرضيه‌هاي پژوهش از روش تاپسيس استفاده شده است. امكان‌سنجيِ ايجاد كتابخانه‌ ديجيتال با استفاده از شاخص اولويت‌بندي و بر اساس شباهت به راه‌حل ايدئال (تاپسيس) در كتابخانه‌هاي عمومي شهر كرمان انجام شد. براي اين منظور مشخصه‌هاي مختلفي ازجمله مهارت‌هاي كتابدار ديجيتال، امكانات و تجهيزات سخت‌افزاري، زيرساخت‌هاي مخابراتي، وضعيت منابع و وضعيت بودجه بررسي و پس از وزن‌دهي به معيارهاي رتبه‌بندي كتابخانه‌ها، مؤلفه‌ها در پنج گام تبيين شدند. يافته‌ها: يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه كتابخانه‌ ملي مركزي با ضريب نزديكي 0/590 به ضريب ايدئال، در مقايسه با ساير كتابخانه‌ها، در اولويت اول؛ و كتابخانه‌ يزداني‌فر با ضريب 0/248 در رتبه‌ نهم قرار دارد. تقويت فناوري ديجيتالي، تبيين ماهيت، كاركرد، مزايا و معايب كتابخانه‌ ديجيتال، حفاظت ديجيتال و امنيت اطلاعات، حفاظت از حريم خصوصي كاربران، روش‌هاي اشتراك منابع و برنامه‌هاي آموزشي از مسائل مهم در ايجاد كتابخانه‌هاي ديجيتال هستند.نتيجه‌گيري: باتوجه ‌به نتايج پژوهش، مشخص شد كه كتابخانه‌هاي عمومي شهر كرمان ازلحاظ زيرساخت‌هاي مخابراتي در وضع مطلوبي نيستند. آموزش استفاده از فناوري‌هاي مرتبط، بالا بردن سرعت اينترنت، مهيا ساختن زيرساخت‌هاي ضروري و تهيه‌ تجهيزات لازم از پيشنهادهاي پژوهش است.اصالت/ارزش: ايجاد كتابخانه‌ ديجيتال در استفاده‌ مؤثر از منابع اطلاعاتي سودمندي بالايي دارد. توجه به زيرساخت‌هاي ضروري و مؤلفه‌هاي اساسي در ديجيتال‌سازيِ كتابخانه‌هاي عمومي شهر كرمان براي استفاده از فناوري اطلاعات يكي از سودمندي‌هاي اين پژوهش است.