تاثير فرآيندهاي دياژنزي در توزيع واحد‌هاي مخزني و غير مخزني سازند آسماري در ميدان نفتي اهواز (چاه‌هاي شماره X، Y، Z)

مقدمه: سازند آسماري در جنوب غربي ايران جوان ترين و مهم ترين مخزن هيدروكربني ايران است. سازند آسماري در ميدان نفتي اهواز در چاه هاي مورد مطالعه شامل سنگ آهك، دولوميت، سنگ آهك دولوميتي، دولوميت شني و ماسه سنگ، سيلت سنگ و شيل است. در برخي موارد، رخساره هاي مشابه تحت فرآيندهاي دياژنزي مشابهي قرار مي گيرند اما در اكثر مواقع به دليل تاثير زياد فرآيندهاي دياژنزي، توزيع تخلخل-نفوذ كاملاً معكوس مي شود. بنابراين، انجام مطالعات دياژنز دقيق و بررسي اثرات دياژنز بر تغييرات و تحولات مخزن در كليه مطالعات سيستماتيك و بنيادي مخازن كربناته و مخازن هيبريدي ضروري است.مواد و روش ها: اين مطالعه بر روي چاه هاي شماره X،Y  و Z ميدان نفتي اهواز انجام شد. در اين تحقيق 1100 برش نازك از هسته هاي حفاري چاه هاي مذكور مورد بررسي قرار گرفت. انواع رخساره ها و فرآيندهاي دياژنز حاكم بر آنها با استفاده از مطالعات مقطع نازك ميكروسكوپي هسته هاي مته شناسايي شده است. انواع ريز رخساره ها براساس روش دانهام نامگذاري شدند. به منظور تشخيص سنگ آهك از دولوميت، تمام مقاطع نازك با محلول قرمز آليزارين طبق روش ديكسون (1965) رنگ آميزي شدند. از داده هاي ديجيتال چاه و تخلخل (ناشي از آزمايش هسته گاز هليوم) و نفوذپذيري هسته (ناشي از آزمايش هسته اشباع جيوه) به منظور توزيع واحدهاي مختلف (مخزن و غير مخزن) در چاه هاي مورد مطالعه و ترسيم مدل دو بعدي توزيع آنها با استفاده از نرم افزار Geolog و Excel استفاده شد. ميدان با استفاده از واحدهاي هيدروليك جريان در هر نوع سنگ مورد مطالعه قرار گرفت.نتايج و بحث: اكثر فرآيندهاي دياژنز سازند آسماري در ميدان مورد مطالعه در شرايطي رخ داده است كه محيط دياژنز تحت تأثير محيط رسوبي قرار گرفته است. انحلال و دولوميتي شدن بيشترين نقش را در افزايش كيفيت مخزن داشته است. اين دو فرآيند مهم ترين فرآيندهاي دياژنتيكي كنترل كننده كيفيت مخزن هستند. دولوميتيزاسيون در مخزن آسماري از فرآيندهاي دياژنتيكي بسيار زودرس و ديررس است كه تأثير دوگانه (سازنده و مخرب) بر كيفيت مخزن سازند آسماري داشته است، بالا بردن كيفيت مخزن در سنگ آهك و در ماسه سنگ ها به صورت سيمان است. سيمان انيدريت مهم ترين فرآيند دياژنتيكي است كه تأثير منفي بر كيفيت مخزن دارد. گسترش رخساره هاي آواري درشت دانه بهترين رخساره هاي مستعد مخزن هستند و فرآيندهاي دياژنز اين رخساره ها عمدتاً متاثر از محيط رسوبي آنها بوده است. در ميدان مورد مطالعه، هرچه انبساط جانبي و ضخامت رخساره ماسه سنگي بيشتر باشد، كيفيت مخزن آن بهتر است. سهم شرايط محيطي در كنترل كيفيت مخزن رخساره هاي كربناته كمتر از رخساره هاي آواري و مختلط است.نتيجه گيري: در بررسي‌ها، هشت واحد جريان هيدروليك شناسايي شد كه بهترين آن‌ها واحدهاي جريان هيدروليك هفتم و هشتم هستند. اين واحدهاي جريان هيدروليك مربوط به نوع سنگ ماسه سست است. بدترين واحدهاي جريان هيدروليك 1 و 2 كه مربوط به دولومودستون است.