ارزيابي يكپارچه دلبستگي و تعلق ساكنان شهر از مولفه‌هاي عملكردي زيست‌پذيري شهري و روابط اجتماعي همسايگان (مطالعه موردي: منطقه 8 تبريز)

مقدمه: در اين پژوهش به سنجش رضايت از مولفه هاي عملكردي زيست پذيري شهري و روابط همسايگي در محلات شهري به عنوان عوامل موثر بر تعلق و دلبستگي به مكان در شهر تبريز پرداخته شده ‌است. در همين راستا بهبود محيط‌هاي شهري بايد به گونه‌اي اولويت‌بندي شود كه دسترسي به امكانات شهري را افزايش دهد و ساكنان را به تعامل با يكديگر تشويق كند. تبريز نمونه شهري است كه شهرنشيني سريعي را تجربه كرده ‌است و در حال تبديل شدن به الگوي توسعه براي بسياري از شهرهاي كشور ايران است. تامل در عوامل موثر بر رضايت ساكنان از مولفه هاي عملكردي زيست پذيري شهر تبريز مي‌تواند پيامدهاي مهمي براي بسياري از شهرهاي در حال توسعه كشورمان داشته باشد. مواد و روش ها: اين مقاله با استفاده از روش توصيفي - تحليلي و پيمايشي و با استفاده از ابزار كتابخانه‌اي و ميداني انجام گرفته است. جمع آوري داده ها با پرسشنامه انجام شده، جامعه آماري جمعيت شهر تبريز است كه براساس سالنامه آماري سال 96 برابر 1595676 نفر مي باشد و حجم نمونه برابر 384 نفر شد كه براساس فرمول كوكران به دست آمد. و علاوه بر اين، پاسخ دهندگان به طور تصادفي انتخاب شدند. آيتم‌ها با استفاده از مقياس پنج نقطه‌اي ليكرت رتبه‌بندي شدند. اول، رضايت از محيط شهري از نظر دسترسي، دلپذيري و ايمني (مولفه هاي عملكردي زيست پذيري شهري)  رتبه‌بندي شد‏ عامل دسترسي از طريق سطح رضايت از دسترسي به موسسات عمومي، امكانات فرهنگي، امكانات تجاري و امكانات پزشكي اندازه‌گيري شد. دسترسي از نظر درك و احساس انسان ها بررسي شد. عامل دلپذيري هم از نظر رضايت از پارك‌هاي سبز و محيط طبيعي اطراف سنجيده شد. عامل ايمني از نظر ايمني ناشي از بلاياي طبيعي، جرم و جنايت، و ... اندازه‌گيري شد. در اين مطالعه، دسترسي، دلپذيري و ايمني، كه زير مولفه‌هاي عملكردي زيست پذيري شهري هستند، به عنوان متغيرهاي برونزا سازماندهي شدند، در حالي كه روابط همسايگي به عنوان يك ميانجي طبقه‌بندي شد و تعلق و دلبستگي به محل اقامت به عنوان يك متغير درونزا در نظر گرفته شد‏. همه تحليل‌ها از طريق نرم افزار SPSS وAMOS  انجام شد. از طرفي، معادله ساختاري (SEM) مي‌تواند اثرات مستقيم و غير مستقيم بر متغير وابسته را تعيين كند. بحث و نتايج: نتايج نشان داد كه با مقايسه اثر كل هر عامل روي تعلق و دلبستگي به مكان، عامل دسترسي بيشترين تاثير داشته است. به علاوه، ثابت شد كه اثر غيرمستقيم روابط همسايگي بين ايمني و تعلق و دلبستگي به محل اقامت بيشترين بوده است. اين بدين معني است كه رضايتمندي بيشتر در روابط همسايگي بيشتر مي تواند تاثير ايمني بر روي زيست پذيري را افزايش دهد. همچنين مشخص شد كه هرچقدر رضايت از محيط شهري بيشتر باشد به همان اندازه نيز تاثير مثبتي بر تعلق و دلبستگي به محل اقامت دارد. ​ نتيجه گيري: بنابراين براي ارتقا تعلق و دلبستگي به محل اقامت در شهر تبريز بايد بر رضايت از محيط شهري و روابط همسايگي توجه بيشتري شود هر چقدر روابط همسايگي و رضايت از محيط شهري ارتقا پيدا كند به همان اندازه نيز شرايط تعلق و دلبستگي به مكان در شهر تبريز بيشتر مي شود.