تاثير بر هم كنش گسل‌هاي عمود بر هم بر تكامل تاقديس‌هاي رگ سفيد و تنگو (جنوب غرب ايران)

مقدمه: برهم كنش گسلي، مناطقي از تمركز محلي تنش و آشفتگي ها را ايجاد مي كند كه هندسه و جنبش شناختي گسل ها را تحت تاثير قرار مي دهند. اين تمركز تنش مي تواند ساختار هاي ثانويه درون پهنه هاي مخرب (Damage zones) را ايجاد كند. در اين نوشتار تاثير برهم كنش يا روابط بين گسل هاي زاگرسي و عربي در پيش بوم زاگرس بر شكل گيري و هندسه متفاوت تاقديس هاي رگ سفيد و تنگو بررسي و تبيين مي گردد.مواد و روش ها: به جهت رخداد پديده برهم كنش گسلي بين گسل هاي مسبب تاقديس هاي رگ سفيد و تنگو، ابتدا مدل هاي تئوريك برهم كنش سه بعدي بين قطعات گسلي معرفي مي گردد. با مقايسه وضعيت هندسي قطعات گسلي در منطقه مطالعاتي با مدل هاي تئوريك، انواع بر هم كنش گسلي در اين منطقه معرفي مي گردد. نهايتا به دليل وابستگي چين هاي منطقه به گسلش و با مطالعه دقيق هندسه و ابعاد گسل هاي زيرين، عوامل موثر بر تغييرات در الگوي چين خوردگي ها بررسي و توسعه چين هايي با هندسه، ابعاد، امتداد و سازوكار هاي مختلف توجيه مي گردد.نتايج و بحث: با توجه به طول بيش از 3 برابر گسل معكوس رگ سفيد نسبت به قطعه جنوبي گسل امتداد لغز هنديجان- ايذه، شيب 47 درجه گسل رگ سفيد در مقايسه با شيب 80 درجه گسل هنديجان- ايذه و با در نظر گرفتن جهت كلي فشردگي در جنوب غرب ايران (N22E) و امتداد راستگرد گسل هنديجان- ايذه (N20E) در مقايسه با امتداد گسل رگ سفيد كه تقريبا عمود بر جهت كلي فشردگي است (N130)، ميزان دگرشكلي وابسته به گسل معكوس رگ سفيد بيشتر از گسل هنديجان- ايذه است. در اين شرايط ميدان تنش مربوط به راس گسل راندگي غالب مي شود كه در اين حالت مقاومت كمتري براي چين خوردگي وجود دارد و چين خوردگي با دامنه بزرگتر را در تاقديس رگ سفيد ايجاد مي كند؛ به نحوي كه چين خوردگي در تاقديس رگ سفيد (تاقديس نامتقارن با امتداد N130 و شيب سطح محوري به سمت شمال شرق) دامنه اي بيش از دو برابر نسبت به تاقديس تنگو دارد و راس تاقديس تنگو حدود 1200 متر نسبت به تاقديس رگ سفيد پايين افتادگي دارد.نتيجه گيري: مي توان نتيجه گرفت كه در يك مجموعه گسلي كه در آن برهم كنش بين گسل ها رخ داده است، گسل هاي بزرگ تر، كم عمق تر، با شيب صفحه اي حدود 45 درجه كه جهت گيري مورب يا عمود نسبت به جهت گيري كلي فشردگي دارند، مي توانند چين خوردگي هايي بزرگ و واضح تري را مشابه چين خوردگي با ابعاد بزرگ در تاقديس رگ سفيد نسبت به تاقديس تنگو را ايجاد مي كنند.