تحليل مؤلفه‌هاي معنايي «اسراف» با روش ريشه‌ شناسي در زبان ‌هاي سامي و آفروآسيايي

اسراف، مفهومي مهم در نظام اقتصادي و اخلاقي قرآن كريم است. لغت‌شناسان مسلمان اسراف را عمدتا به زياده‌روي (ضد ميانه‌روي) معنا كرده‌اند؛ اين درحالي است كه برخي كاربردهاي اسراف، با اين معنا قابل توضيح نيست. نگارندگان براي كشف مؤلفه‌هاي معنايي اسراف در قرآن، از روش ريشه‌شناسي بهره بره‌اند. پرسش اصلي اين پژوهش آن است كه مولفه‌هاي معنايي اسراف براساس روش ريشه‌شناسي، چيستند؟ از دستاوردهاي اين پژوهش آن است كه ماده سرف بكار رفته در قرآن كريم حاصل تركيب دو ريشه باستاني مختلف است: اول ماده باستاني «شرب» كه معناي خوردن ونوشيدن مي‌دهد و در طي تحولات زباني در عربي به‌صورت سرف درآمده و معناي خوردن ومصرف كردن را به‌خود گرفته است؛ دوم ماده باستاني «سرف» كه معناي گرما و آتش زدن مي‌دهد و در طي تحولات زباني درعربي به‌صورت سرف درآمده و معناي حرص وولع و هيجان‌زدگي بخود گرفته است. از تركيب معناي اين دو ماده در عربي قرآني دومولفه‌ي مهم معنايي «خوردن/مصرف كردن» و «حرص، ولع و هيجان‌زدگي» در ماده قرآني سرف وجود دارد كه بادرنظر گرفتن اين مولفه‌ها مي‌توان كاربرد‌هاي اين ماده در قرآن كريم را درك نمود.